Duitse bondskanselier Merz en Syrische president Al-Sharaa kibbelen over terugkeer Syriërs naar hun thuisland
In dit artikel:
Bondskanselier Friedrich Merz ligt in conflict met Syrië nadat hij tijdens een persconferentie met de Syrische overgangspresident Ahmed al-Sharaa zei dat "ongeveer 80 procent" van de in Duitsland verblijvende Syriërs de komende drie jaar zal terugkeren. Merz stelde aanvankelijk dat dit cijfer de wens van al-Sharaa weerspiegelt; Damascus ontkent dat en houdt vol dat Merz het getal zelf noemde. De uitspraak volgde op het omstreden staatsbezoek van al-Sharaa vorige week, dat in Duitsland veel kritiek riep op grond van zijn verleden als strijdmaker en beschuldigingen dat hij minderheden in Syrië onvoldoende beschermt.
De ruzie over wie welke bewering deed is niet het enige probleem: het praktische vooruitzicht van massale terugkeer wordt door velen als onrealistisch en risicovol beoordeeld. Sinds het uitbreken van de Syrische burgeroorlog kwamen tussen 2011 en 2024 meer dan 900.000 Syriërs naar Duitsland — meer dan naar enig ander Europees land. Veel van hen hebben ondertussen een verblijfsrecht of de Duitse nationaliteit en zijn geïntegreerd op de arbeidsmarkt; onderzoeken tonen dat ongeveer 94 procent in Duitsland wil blijven. Slechts circa 6.500 mensen zijn sinds de val van het Assad-regime teruggekeerd.
Ook veiligheids- en stabiliteitsvragen spelen een rol. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul, die recent Syrië bezocht, concludeerde dat veel gebieden nog geen levenwaardig bestaan bieden. De Syrische regering verzet zich fel tegen gedwongen uitzettingen en zegt samen te werken aan herstel en veilige voorwaarden voor vrijwillige terugkeer.
Binnen Duitsland klinkt brede kritiek op Merz' uitspraak. Coalitiepartners en oppositie vinden het onverstandig met concrete percentages te schermen; zij wijzen erop dat veel Syriërs cruciale functies vervullen. Volgens het federale arbeidsagentschap heeft meer dan 60 procent van de Syriërs een baan, en ongeveer 80.000 werken in knelpuntberoepen. De zorgsector is bijzonder afhankelijk: bijna 6.000 artsen in Duitsland komen uit Syrië, naast talloze verpleegkundigen. Economen en werkgevers waarschuwen dat een plotselinge terugkeer de toch al magere groeiverwachtingen en de personele tekorten verder zou aantasten.
Naarmate de politieke spanning groeit, lijkt Merz zijn harde voorspelling te temperen: zijn woordvoerder spreekt intussen van een "significant aantal" terugkeerders in plaats van het eerder genoemde percentage. De woordenwisseling illustreert zowel de gevoeligheid van het migratiedebat als de economische en diplomatieke complicaties rond eventuele terugkeer van grote groepen vluchtelingen.