Dubbele val kabinet-Schoof kost belastingbetaler bakken wachtgeld: vertrokken bewindslieden ontvingen al miljoen euro en de rekening kan nog flink oplopen

In dit artikel:

Een analyse van De Telegraaf op basis van het meest recente wachtgeldoverzicht van het ministerie van Binnenlandse Zaken (2025) laat zien dat de vertrokken bewindspersonen uit het kabinet-Schoof — vooral PVV- en NSC-figuren die in juni en augustus opstapten — in 2025 substantieel gebruikmaakten van wachtgeld. De data zijn geanonimiseerd, maar geven voldoende aanwijzingen om de bedragen per groep en enkele individuele gevallen te reconstrueren. Twee vertrekkers maakten geen gebruik van de regeling; de rest kostte de staat in 2025 bijna een miljoen euro, exclusief betalingen aan Nora Achahbar die al in 2024 aftrad. In het overzicht is één oud-bewindspersoon te zien die in 2024 ruim €18.000 ontving en in 2025 ruim €146.000 — een bedrag dat volgens De Telegraaf overeenkomt met wat Achahbar na haar vertrek in november 2024 zou krijgen.

Wachtgeldregels en consequenties
Het recht op wachtgeld is gekoppeld aan de duur van het ambt: minimaal twee jaar en maximaal drie jaar en twee maanden; wie binnen drie maanden vertrekt, krijgt slechts een half jaar uitkering. Deze verkorting is ingevoerd na de affaire rond Philomena Bijlhout (LPF), die in 2002 binnen 24 uur moest aftreden maar destijds toch twee jaar wachtgeld kreeg. Daardoor ontvangen NSC’ers Hanneke Boerma en Daniëlle Jansen nu alleen een half jaar wachtgeld omdat zij maar twee maanden in functie waren; Achahbar, die ruim vier maanden diende, heeft recht op twee jaar.

Hoogte van de uitkeringen
De hoogte van de uitkering hangt af van de functie: in het eerste jaar wordt 80% van het vorige inkomen uitgekeerd, daarna 70%. Oud-ministers gaan daardoor gemiddeld meer ontvangen dan voormalige staatssecretarissen. In 2025 varieerden de individuele uitkeringen onder vertrokken bewindspersonen van ongeveer €7.000 tot bijna €100.000.

Stijging van het aantal en de kosten
De politieke onrust (onder meer de snelle val van kabinet Rutte IV en later kabinet Schoof) en twee verkiezingen kort na elkaar (2023 en 2025) hebben geleid tot een forse toename van wachtgeldontvangers. Het aantal voormalige Kamerleden dat wachtgeld krijgt steeg van 98 in 2022 naar 190 in 2025. Ook de totaalbedragen stegen: in 2024 werd ruim €6,8 miljoen uitgekeerd en in 2025 ongeveer €5,7 miljoen — fors hoger dan eerdere jaren. Voor oud-bewindspersonen bedroeg het totale wachtgeld vorig jaar bijna €3 miljoen, tegen enkele tonnen aan het begin van dit decennium.

Vooruitblik
Als veel van deze politici niet snel een nieuwe baan vinden, kan de rekening voor de belastingbetaler dit jaar nog verder oplopen, mede omdat ook VVD- en BBB-leden uit kabinet-Schoof op wachtgeld kunnen terugvallen. Een mogelijk nieuw geval is D66’er Nathalie van Berkel, die vlak over de grens van drie maanden uittrad en daarmee in principe recht heeft op twee jaar wachtgeld; het is nog onduidelijk of zij daar daadwerkelijk aanspraak op maakt.