Ds. Mouw bezoekt oudste zendingsgebied GZB: Torajaland is nu een soort Biblebelt in Indonesië

In dit artikel:

125 jaar geleden, op 6 februari 1901, werd de GZB opgericht als zendingsorganisatie van de Nederlandse Hervormde Kerk. Ter gelegenheid van dat jubileum reisde ds. A.J. Mouw — lid van de raad van toezicht en predikant in Hendrik‑Ido‑Ambacht — samen met oud‑zendingswerker dr. B. Plaisier naar Indonesië om het vroegere GZB‑werk te bezoeken en te reflecteren op verleden en heden.

Historisch werkte de GZB de eerste vijftig jaar vrijwel uitsluitend in Indonesië; in 1917 werd zendeling ds. A.A. van de Loosdrecht in Toraja vermoord, een gebeurtenis met een opmerkelijke wending: zijn dader bekeerde zich later en werd in 1951 gedoopt. Plaisier heeft de geschiedenis van dit werk vastgelegd in een boek, en tijdens de reis bracht het gezelschap ook een bezoek aan een begraafplaats waar GZB‑medewerkers liggen — een indringend moment, zeker gezien het overlijden van jonge zendingsgezinnen daar.

In Torajaland troffen Mouw en Plaisier een sterke, zichtbare christelijke cultuur aan; het gebied voelt als een Indonesische 'Biblebelt' met veel kerken en erediensten die zowel eigen trekken als herkenbare elementen (zoals belijdenissen) vertonen. Die zichtbare vrucht maakt duidelijk dat het zendingswerk, samen met andere organisaties, blijvende sporen heeft nagelaten, hoewel Mouw ook erkent dat er misverstanden en fouten zijn gemaakt in de contacten tussen werelddelen.

Het huidige GZB‑werk in Indonesië verschuift van puur zenden naar partnerschap en missionaire reflectie in een overwegend islamitische staat. Een zendingswerker houdt zich bezig met toerusting en de vraag wat de aanwezigheid van christelijke gemeenten in zo’n context betekent, zeker nu de overheid nadruk legt op tolerantie tussen religies. Voor Nederlandse kerken zijn daar lessen: met toenemende secularisatie ook in eigen land rijst de vraag of men behoudend blijft of juist missionair naar buiten treedt.

Mouw benadrukt de ontwikkeling richting wederkerigheid — geen eenzijdig ‘wij weten het beter’, maar samen optrekken met kerken elders — en noemt het jubileumthema “Hou vol, God is trouw” als verbindende kapstok voor verleden, heden en toekomst.