Ds. M. van Kooten weet zich een einzelgänger op het kerkelijk erf
In dit artikel:
Ds. Marinus van Kooten, predikant in Hervormd Elspeet, staat bekend als een eigenzinnige geestelijke die zijn preken onafhankelijk van mensen en gericht op God houdt. Zijn monumentale pastorie functioneert tevens als opslagplek voor spullen bestemd voor het zendingswerk van zijn dochter Mieneke in Malawi, waar zij als verpleegster en dierenarts leiding geeft aan een weeshuis en polikliniek. Van Kooten reisde onlangs zelf naar Malawi en ervoer daar de diepgewortelde godsdienstigheid, ondanks sociale tegenstellingen. Hij preekte er meerdere keren en hield dagelijks Bijbelstudies met de leidinggevenden van het weeshuis.
Van Kooten groeide op in een huis met een diepe Bijbelgetrouwe achtergrond, zijn moeder gereformeerd, zijn vader hervormd met bevindelijke inslag. Hoewel zijn ouders emoties en gebeden niet openlijk uitten, stonden geloof en het Woord centraal. Al jong voelde hij een roeping tot het predikantschap, die door een periode van popmuziek afleiding bijna werd overschaduwd, maar herstelde na een intensieve studie over de Tachtigjarige Oorlog en het martelaarschap.
Tijdens zijn theologische studie werkte hij als ijzerwerker en kon rekenen op de steun van zijn vrouw. Zijn prediking is direct en ontwijkt vrome praatjes, met een nadruk op de zondigheid van de mens en de volwaardige genade van Christus. Hij bewondert klassieke theologen zoals Luther en heeft een voorliefde voor diepe, christocentrische prediking zonder opgeklopte emoties. Zijn open huis draait vooral om de gastvrijheid van zijn vrouw, die actief betrokken is bij de kerk en goede doelen.
De kerkscheuring van 2004 maakte grote indruk op hem; hij voelt zich inmiddels meer thuis in de Hervormd Gereformeerde gezindte, hoewel dit hem ook een zekere eenzaamheid oplevert buiten zijn directe kringen. Hij spreekt met relativerende kritiek over de Protestantse Kerk en de Hersteld Hervormde Kerk en benadrukt het belang van nederigheid en het vermijden van activisme binnen het kerkelijk leven.
Van Kooten wordt vergeleken met ds. J.T. Doornenbal vanwege zijn eenvoudige en krachtige stijl, maar onderscheidt zich door zijn afkeer van nostalgie en focus op Christus. Hij beschreef het leven van ds. Jac. van Dijk, waarin hij eigen kenmerken herkent. Hij ziet de kansel als een gevaarlijke plek waar het ‘vlees’ snel toeslaat en benadrukt het belang van het toeschrijven van alle lof aan God.
Zijn liefde voor klassieke muziek ontstond na zijn popmuziekperiode, waarbij hij zulke muziek als een bijzondere prediking ervaart. Eind 2023 gaat ds. Van Kooten met emeritaat, wat hij met gemengde gevoelens tegemoet ziet. Hij wil zich na zijn afscheid richten op het schrijven van boeken over de geschiedenis van hervormde gemeenten waarin hij diende. Zijn levensmotto is geworteld in de Bijbeltekst over Christus als de voornaamste zondaarverlosser, die hij als zijn geloofsbelijdenis ziet.