Ds. Hoogerbrug bij Gereformeerd Erfgoed: Wet verwondt het hart van de zondaar, terwijl Evangelie geneest

In dit artikel:

Stichting Gereformeerd Erfgoed organiseerde vrijdag in de Adventkerk te Veenendaal een lezingavond over „Oudvaders en Puriteinen”, naar aanleiding van twee recentelijk vertaalde en uitgegeven boeken van de Schotse broers Ebenezer (1680–1754) en Ralph Erskine (1685–1752): De zekerheid van het geloof en De Bron van alle zegeningen. Ook werden voorredes van Theodorus van der Groe uit eerdere Nederlandse drukken gebundeld onder de titel Beproefd geloof.

Ds. J.J. Hoogerbrug (gereformeerde gemeente Krimpen aan den IJssel) concentreerde zich op Van der Groes tweede voorrede bij de Erskines. Hij lichtte toe hoe Van der Groe, na zijn bekering en in het licht van de Reformatie en Nadere Reformatie, Wet en Evangelie als onlosmakelijke Schriftuurlijke grondslag van de oude orthodoxie zag. In die visie ontmaskert de Wet de zondaar en maakt zijn hart voelbaar gebroken; het Evangelie brengt genezing en troost. Hoogerbrug benadrukte dat de Heilige Geest beide werktuigen gebruikt in bekering: de Wet als „naald” die de wond opent, het Evangelie als „draad” die heelt en bindt aan Christus — een beeld dat in de prediking van de Erskines terugkeert.

Ouderling W. Verboom (gereformeerde gemeenten in Nederland, Vriezenveen) schetste het leven en de bediening van de broers aan de hand van brieven en dagboekfragmenten. Hij belichtte Ebenezer’s geestelijke worstelingen enkeerpunten — onder meer zijn ervaring in Portmoak — en Ralphs beleving na het overlijden van hun vader, predikant Henry Erskine. Verboom wees erop dat de Erskines in een tumultueuze periode kerkelijke conflicten meemaakten: afzetting, afgescheidenheid en latere nieuwe scheuringen klonken door in hun prediking. Tegelijk trok hun bediening veel toehoorders van ver en waren hun prediking en geschriften volgens Verboom „met opmerkelijke zegen werkzaam”, ook buiten Schotland.

In zijn openingswoord sloot ds. A. Schot (voorzitter Stichting Gereformeerd Erfgoed, Nunspeet) aan bij de waardering voor de oude vaderen en puriteinen en aanwezige eenheid tussen hen. De bijeenkomst plaatste de Erskines binnen een traditie die Wet en Evangelie samen ziet en onderstreepte hun blijvende invloed op gereformeerde prediking en lectuur in Nederland en daarbuiten.