Drukte op Schiphol: 'Mensen zijn kuddedieren: als ze een rij zien, gaan ze erin staan'
In dit artikel:
Het begin van de meivakantie vormt voor Schiphol een kwetsbaar testmoment: op vrijdag, de eerste drukke vakantiedag na de winter, moeten de processen op de luchthaven aantonen dat ze hogere passagiersaantallen aankunnen. Operationeel directeur Patricia Vitalis meldt dat de dag tot vroeg in de middag al grotendeels gevuld was; op de planning stonden die dag 1.350 vluchten en 204.000 passagiers, en tussen 17 april en 3 mei verwacht Schiphol in totaal 3,5 miljoen reizigers — meer dan vorig jaar.
Tegelijk zorgt de invoering van het Europese Inreis- en Uitreissysteem (EES) voor extra werk. Nieuwe EU-regels verplichten reizigers van buiten de EU zich bij speciale, witte EES-machines te registreren: paspoort scannen, vingerafdrukken en een foto. Dat voegt een extra stap toe aan de doorstroom en leidt tot langere rijen bij die machines. De Koninklijke Marechaussee, vertegenwoordigd door Jeffrey van Horn, benadrukt dat het EES bedoeld is om beter zicht te krijgen op wie het Schengengebied binnenkomt, maar geeft ook toe dat de praktijk van implementatie een grote operatie is.
Schiphol probeert de drukte te beheersen door te sturen op 'flow' — zorgen dat reizigers vanzelf de logische route volgen (natural way finding) — en door extra personeel in te zetten, onder meer extra passagiersassistenten. Die maatregelen moeten herhaling van de chaotische rijen uit meivakantie 2022 voorkomen. Toch ontstaan verwarring en onnodige files doordat veel EU-burgers per ongeluk achter de EES-rij gaan staan; Vitalis wijst erop dat reizigers vaak “kuddedieren” zijn en een rij volgen, ook al is registratie alleen voor niet-EU-inreizigers nodig.
Op de werkvloer probeert jong personeel, zoals 22-jarige Luca Colakovic, het overzicht te bewaren bij een veld vol EES-machines. Colakovic zegt dat de plek druk is en dat er aanvoer van personeel gewenst is: waar nu drie mensen staan zouden er eigenlijk vijf tot zeven moeten zijn. Reizigers zelf — zoals een paar dat verrast is door de drukte op weg naar Barcelona — tonen dat info en verwachtingen van vakantiegangers niet altijd aansluiten op de realiteit op de luchthaven. Kortom: veel reizigers en nieuwe controles maken de meivakantie tot een serieuze proef voor Schiphol, waarin goede sturing en voldoende bemensing cruciaal blijken.