Druk op kabinet neemt toe, Kamer wil maatregelen tegen hoge prijzen

In dit artikel:

De druk op het kabinet groeit om snel bruuske maatregelen te treffen tegen de economische gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten, vooral vanwege de hoge brandstofprijzen. Morgen voert de Tweede Kamer hierover een debat waarin oppositiepartijen tempo zullen eisen, aangezien landen als Spanje, Italië, Noord-Macedonië (en plannen in Zweden en Griekenland) al btw- of accijnsverlagingen doorvoeren om de pompprijzen met zo’n 25–40 cent per liter te drukken.

Het kabinet houdt tot nu toe voet bij stuk: het vindt het te vroeg voor noodingrepen omdat de oorlogsontwikkeling onzeker is en brandstofprijzen sterk schommelen. Premier Rob Jetten zei vrijdag eerst te willen zien of prijsstijgingen structureel blijken. Voor langere termijn werkt het kabinet aan een voorlopig energie-noodfonds voor lage inkomens, maar dat vergt tijd en komt waarschijnlijk pas tegen het einde van het jaar.

Binnenlands speelt ook grensverkeer een rol: België hanteert al lange tijd maximumprijzen, waardoor Nederlanders massaal daar gaan tanken en de Nederlandse overheid btw-inkomsten misloopt. De SP wijst erop dat Nederland inmiddels tot de duurste landen hoort; ChristenUnie wil 900 miljoen euro die voor volgend jaar is gereserveerd om accijnzen te verlagen, versneld inzetten voor dit jaar. GroenLinks-PvdA en de SP pleiten voor een prijsplafond aan de pomp; GroenLinks-leider Klaver verwacht steun voor zo’n dempende maatregel, al erkent hij dat het geen volledige oplossing is.

De Nederlandsche Bank waarschuwt echter voor eenvoudige accijnsverlagingen: volgens DNB-president Olaf Sleijpen levert een korting van bijvoorbeeld 10 cent per liter geen grote verlichting voor iedereen en moet hulp vooral terechtkomen bij de meest kwetsbaren. De kernvraag blijft hoe de overheid snel kan ingrijpen zonder onnodige kosten of onevenredige effecten.