Drugslabs in Valthermond en Scheemda moeten Drenthe en Groningen wakker schudden. 'Meer wijkagenten nodig om platteland te beschermen'
In dit artikel:
Een grootscheepse internationale drugsvangst onderstreept volgens lokale burgemeesters de noodzaak van zichtbare politie op het platteland. Europol maakte deze week bekend dat in de ruim een jaar lopende Operatie Fabryka meer dan 85 verdachten zijn aangehouden, onder wie twee vermoedelijke leiders uit Polen. Politiediensten uit Nederland, België, Duitsland, Tsjechië, Polen en Spanje werkten samen. In totaal zijn 24 drugslabs ontmanteld en circa 1.000 ton chemicaliën in beslag genomen die worden gebruikt voor de productie van synthetische harddrugs zoals MDMA, amfetamine en meth.
De bende bleek activiteiten te hebben door heel de Europese Unie; het onderzoek begon in 2024 naar aanleiding van informatie uit Wroclaw (Zuidwest-Polen). Chemicaliën werden volgens het onderzoek vanuit China en India via verschillende landen naar Polen vervoerd voor herverpakking en daarna verspreid naar productielocaties in de EU.
In Noord-Nederland kwamen meerdere vondsten aan het licht: in juni 2024 werden drugslabs ontdekt binnen de gemeenten Borger-Odoorn en Oldambt, op 13 mei 2025 werd een lab in Feanwâlden (gemeente Dantumadiel) gevonden waarbij drie mannen zijn aangehouden — een van hen was korte tijd voortvluchtig en is later in een weiland opgepakt. Begin juni 2025 dook een fabriekje op in Valthermond; een week later vond de politie een cocaïnewasserij in Scheemda.
Burgemeesters Jan Seton (Borger-Odoorn) en Cora-Yfke Sikkema (Oldambt) noemen hun gebieden kwetsbaar: uitgestrekte terreinen, minder toezicht en sociaaleconomische problemen maken plattelandsgemeenten aantrekkelijk voor criminele organisaties. Zij pleiten daarom voor extra inzet van wijkagenten en willen dat het Rijk politiebemensing niet alleen op inwoneraantal, maar ook op oppervlakte baseert. De geplande bezuiniging van 300 miljoen euro op de politie — voorgesteld door het kabinet-Schoof — zien zij als riskant; eerder waarschuwde ook burgemeester Sybrand Buma namens de veiligheidsregio’s dat zulke bezuinigingen bestuurlijke taken ondermijnen.
Gemeenten zetten daarnaast in op ondermijningsbeleid (zoals de Groningse en Drentse aanpak) en lokale programma’s als Nij Begun om leefbaarheid en perspectief te verbeteren en zo jongeren weerbaarder te maken tegen de verleiding van snel geld en geweld. Investeringen in boa’s zijn gedaan — Borger-Odoorn verhoogde vorig jaar het budget — maar Seton benadrukt dat boa’s geen volwaardig alternatief zijn voor politie, vanwege andere bevoegdheden en het belang van geïntegreerde handhaving.