Droom van Brexit blijft een worsteling voor de Britten

In dit artikel:

Tien jaar na het Brexit-referendum is de vraag of de Britten spijt hebben, nog altijd politiek beladen en emotioneel. Hoewel peilingen laten zien dat bijna 60 procent van de bevolking het EU-lidmaatschap liever zou terugdraaien, lijkt een terugkeer naar Brussel zeer onwaarschijnlijk. Brexit blijft een breuklijn in de Britse samenleving, en veel mensen vermijden het onderwerp liever dan dat ze er opnieuw over discussiëren.

De beloften van de campagne—meer nationale controle, grip op de grenzen en minder inmenging uit Brussel—hebben volgens veel Britten maar deels uitgepakt. De migratie uit EU-landen is sterk gedaald, maar die uit andere delen van de wereld steeg juist fors. In sectoren als de zorg en ouderenzorg werken nu andere groepen arbeidsmigranten, wat volgens inwoners merkbare culturele veranderingen heeft gebracht. Tegelijkertijd denken veel economen dat de zwakkere toegang tot de Europese markt de economie schade heeft berokkend, al valt de groei van het VK momenteel niet dramatisch uit vergeleken met landen als Duitsland en Frankrijk.

Onder oud-kiezers is de mening deels verschoven: een deel van de voormalige Brexit-stemmers kijkt inmiddels anders naar het referendum, terwijl veel Remainers zich nog altijd bevestigd voelen in hun zorgen. Toch verwacht politicoloog Anand Menon niet dat er tijdens zijn leven een nieuw referendum komt, omdat zo’n proces de Britse politiek jarenlang zou ontregelen en geen enkele politicus de politieke risico’s wil dragen. Volgens betrokken onderzoekers kan het herstel van de relatie met de EU alleen via langdurige onderhandelingen, waarbij Brussel extra voorzichtig zal zijn en nieuwe afspraken zo moeten worden opgesteld dat ze niet eenvoudig weer kunnen worden teruggedraaid.