Droogte leidt wereldwijd tot drastische maatregelen: van 'wolkendiefstal' tot explosieven in rivieren

In dit artikel:

Aanhoudende droogte dwingt landen wereldwijd tot ingrijpende maatregelen. In Zwitserland kunnen koeien deze zomer niet naar Franse bergweiden vanwege een besmettelijke rundveeziekte. Omdat de waterreservoirs op de hooggelegen alpenweiden leeg zijn en wegen ontbreken, bracht de luchtmacht eind juli per helikopter veertien tanks met elk duizend liter water naar twee weiden bij Diemtigen.

De droogte heeft ook gevolgen voor rivieren en economieën. Volgens Micha Werner, hoogleraar droogteweerbaarheid aan IHE Delft en Wageningen University, smolt de sneeuw in de Alpen door de warme lente vroeg. Daardoor staat de Rijn uitzonderlijk laag, met schade voor de scheepvaart door beperkte belading en afgesloten vaarwegen. Ook de Donau kampt met lage waterstanden. Roemenië en Hongarije moesten kernreactoren stilleggen omdat er onvoldoende koelwater beschikbaar was. Roemenië liet daarom met explosieven een rots verwijderen om de rivierloop aan te passen en opnieuw voldoende koelwater naar een centrale te leiden.

In Kazachstan proberen autoriteiten regen op te wekken boven de droge provincie Türkistan, waar vorig jaar maandenlang geen neerslag viel en een temperatuur van 44,9 graden werd gemeten. Een vliegtuig verspreidde zouten in wolken, in de hoop tot 20 procent extra regen te veroorzaken. Wetenschappers twijfelen aan de effectiviteit. Kirgizië waarschuwde bovendien dat Kazachstan met deze techniek regen aan het buurland zou onttrekken, maar tijdens de vlucht werd geen geschikte wolk gevonden.

Werner ziet zulke technische oplossingen niet als antwoord op de klimaatverandering. Volgens hem moeten overheden zich vooral aanpassen en bij schaarste eerst het minst noodzakelijke watergebruik beperken. Nederland gebruikt daarvoor een verdringingsreeks: drinkwater voor mensen krijgt prioriteit, gevolgd door onder meer water voor vee en natuur. Kwetsbare ecosystemen, zoals vennen, kunnen daarbij extra bescherming krijgen omdat herstel na volledige uitdroging soms onmogelijk is.

In Zuid-Engeland geldt inmiddels een verbod op het gebruik van tuinslangen voor niet-essentiële activiteiten. Overtreders kunnen een boete van duizend pond krijgen. Zuid-Korea stuurde tweehonderd brandweerwagens naar rijstvelden in een droge provincie, nadat daar nog slechts 60 procent van de gebruikelijke regen was gevallen en reservoirs beperkt water konden leveren.

Volgens Werner kunnen landen van elkaars aanpak leren, maar worden maatregelen vaak pas genomen wanneer de problemen al groot zijn. Omdat vaker extreme droogte wordt verwacht, is volgens hem betere voorbereiding noodzakelijk.