Drie jonge pianisten laten Afrikaanse muziek klinken in het Concertgebouw: 'Beethoven heeft zijn kwaliteiten, maar deze muziek ook'
In dit artikel:
Tijdens Festival Mind the Gap! spelen drie studenten van het Conservatorium van Amsterdam pianowerken die ze leerden in de workshop African Pianism van de Nigeriaans-Britse pianiste Rebeca Omordia. Omordia, die zich al jaren inzet om Afrikaanse klassieke pianomuziek zichtbaarder te maken, liet hen kennismaken met repertoire uit onder meer Nigeria, Ghana en Zuid-Afrika — composities die zelden op het curriculum van westerse conservatoria voorkomen en waarin Afrikaanse ritmes en melodieën samengaan met westerse pianotechniek.
Indira Nezami (26), met Roemeense achtergrond en islamitische roots, vertolkt tijdens het festival een stuk geworteld in de Arabische muzikale traditie. Ze ervaart het spelen als emotioneel geladen: het werk roept bij haar associaties op met de oproep tot gebed en geeft haar een heimelijke verbondenheid met thuis, ook al speelt ze in een Amsterdamse concertzaal. Voor haar onderstreept dit project hoe waardevol het is dat conservatoria meer niet-westerse muziek opnemen in hun opleiding.
Apollon Kalemenios (23) noemt de masterclass een eyeopener; hij waardeert dat Omordia niet alleen noten doorgeeft maar ook de culturele esthetiek achter de muziek. Hij leerde dat expressie in deze stukken vaak niet via rubato komt maar via een stabiel ritme — vaak gebaseerd op percussie — en door aanslag, dynamiek en klankkleur. Kalemenios hoopt dat het publiek onbevangen naar het programma komt: “Beethoven heeft zijn kwaliteiten, maar deze muziek ook,” zo vat hij samen.
De jongste deelnemer, Ido Andeweg (18), merkte dat veel van de betrokken componisten tussen twee werelden woonden: opgeleid in de westerse traditie, maar diep beïnvloed door hun Afrikaanse roots. Voor hem werd duidelijk dat ritme de ruggengraat van het repertoire vormt en dat dit materiaal veel meer aandacht verdient buiten de vertrouwde canon van Chopin en Liszt.
Kortom: de workshop en het concert bij Mind the Gap! brengen studenten letterlijk en muzikaal dichter bij een weinig bekend, maar rijk repertoire. Het initiatief benadrukt zowel persoonlijke verbindingen met herkomst als de noodzaak om conservatoriumonderwijs te verrijken met niet-westerse tradities, zodat musici en publiek nieuwe geluiden en interpretatiepraktijken leren waarderen.