Drie grootste steden delen pasfoto's niet meer met het UWV, Amsterdam meldt datalek
In dit artikel:
Den Haag, Rotterdam en Amsterdam zijn gestopt met het aanleveren van pasfoto’s aan uitkeringsinstantie UWV, omdat zij achteraf concluderen dat die uitwisseling niet had mogen plaatsvinden. De actie volgt op een publicatie van het AD vorige maand waarin stond dat het UWV bij gemeenten kopieën van paspoort- en ID-foto’s opvraagt voor fraudeonderzoeken. Amsterdam heeft de zaak als datalek gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), die onderzoek doet.
Volgens berichten gebruikte de handhavingsafdeling van het UWV die foto’s onder meer om uitkeringsgerechtigden te observeren na signalen van mogelijk zwartwerken. Juristen, privacyexperts en de vakbond FNV noemen de werkwijze problematisch; gemeentelijke juristen stellen dat eigen regels niet zijn gevolgd. Gemeenten handelden daarbij wisselend: sommige, zoals Apeldoorn, weigerden al, terwijl Den Haag, Rotterdam en Amsterdam herhaaldelijk gegevens verstrekten.
De betrokken gemeenten hebben intern beleid aangescherpt en zeggen voortaan alleen nog pasfoto’s te delen op basis van de Paspoortwet of andere duidelijke juridische grondslagen. Amsterdam heeft het UWV verzocht verstrekte gegevens te verwijderen, maar de uitkeringsinstantie weigert dat: het UWV stelt dat dossiers tijdens lopende fraudeonderzoeken compleet moeten blijven en dat foto’s pas na afronding worden vernietigd.
De AP heeft zowel meldingen van gemeenten als een klacht van de FNV in behandeling. Het UWV heeft vragen van de toezichthouder gekregen en reageert daar momenteel op. De AP wil verder nog geen inhoudelijke verklaring geven. Het is bovendien onduidelijk of gemeenten nog precies kunnen achterhalen welke inwoners betroffen zijn en dus of zij die mensen in de toekomst kunnen informeren.
Belangrijk om te weten is dat het UWV niet in alle gevallen uitgaat van verboden: een klein aantal opsporingsambtenaren mag bij strafrechtelijk onderzoek wél foto’s opvragen en zich daarvoor op de Paspoortuitvoeringsregeling beroepen. De kwestie draait echter om de ruime en routinematige opvraagpraktijk die nu door de grootste steden als onrechtmatig wordt bestempeld.