Draagt 'Clit' van Kate Lister bij aan het verhogen van vrouwelijk seksgenot?

In dit artikel:

In haar boek *Clit* pleit de Britse historicus en podcaster Kate Lister ervoor dat vrouwen hun seksuele genot niet langer laten onderschatten, maar actief opeisen. Ze beschrijft hoe vrouwelijke lust eeuwenlang is verzwegen of ondergeschikt gemaakt, onder meer omdat controle over seksualiteit hielp het patriarchaat en de erfopvolging in stand te houden.

Lister ontkracht mythes, zoals het idee dat vrouwen vooral seks willen uit behoefte aan liefde of dat hun verlangen minder biologisch en meer afhankelijk van de context zou zijn dan dat van mannen. Volgens haar ligt het probleem eerder bij dominante scripts voor heteroseksuele seks, die vaak rond mannelijk genot zijn georganiseerd. De zogenoemde orgasmekloof — het verschil in orgasmefrequentie tussen mannen en vrouwen — presenteert ze als een zichtbaar teken van seksuele ongelijkheid. Haar oproep: wees mondiger, bozer en duidelijker over wat je wilt; een vrouwelijk orgasme kan volgens haar zelfs een radicale daad zijn.

De auteur van deze bespreking waardeert Listers historische aandacht voor verzet tegen de onderdrukking van vrouwelijke seksualiteit, maar vindt dat haar boodschap het probleem soms te technisch en luchtig benadert. De giechelende termen voor seksuele handelingen kunnen bovendien de schaamte die Lister wil doorbreken juist versterken.

Ook roept het idee van ‘genot opeisen’ vragen op. Het kan ertoe leiden dat seks wordt gezien als een pakket technieken of een taak die mannen moeten uitvoeren en vrouwen helder moeten aansturen. Dat levert mogelijk meer orgasmes op, maar niet vanzelf betere seks. Seksuele intimiteit laat zich volgens de bespreker niet reduceren tot een transactie waarin iedereen recht heeft op een vast aandeel genot.

Autonomie, zelfkennis en zelfvertrouwen zijn wel belangrijk, maar verbinding vraagt daarnaast om nieuwsgierigheid, ontspanning, kwetsbaarheid en overgave. Goede seks draait daarom niet noodzakelijk om prestaties, duur of de vraag wie klaarkomt. Ze ontstaat eerder wanneer partners zonder vast doel samen kunnen ontdekken, experimenteren en spelen. De orgasmekloof is daarmee een reëel probleem, maar volgens de bespreker te complex om in één staafdiagram of een eenvoudige oproep tot ‘opeisen’ te vangen.