Douane onderschept dozen vol nep-WK-shirts: 'Verdienmodel voor professionele criminelen'

In dit artikel:

In aanloop naar het WK onderschept de Nederlandse douane op Schiphol grote partijen namaak-voetbalshirts van verschillende landen; soms zijn de vervalsingen duidelijk aan slechte logo’s en dun materiaal te herkennen, maar er zitten ook hoogwaardige nepproducten tussen. In 2025 nam de douane naar schatting zo’n 42.000 nepshirts in beslag met een marktwaarde van circa 3,6 miljoen euro; dit jaar staat het aantal al op minstens 10.000. Die vangsten vormen volgens de douane slechts het topje van de ijsberg: veel illegale importen bereiken Nederland zonder controle. Zoals douanemedewerker Brent het samenvat: "We kunnen niet alles vangen."

Het probleem reikt verder dan WK-spullen. In 2025 werden in totaal ongeveer 1,2 miljoen namaakartikelen in beslag genomen, met een geschatte waarde van meer dan 102 miljoen euro. Criminologen waarschuwen dat de handel in namaak lucratief en gemakkelijk op te zetten is, en dat opbrengsten vaak in de zakken van georganiseerde misdaad of zelfs terroristische groeperingen verdwijnen. Historische voorbeelden tonen aan dat groepen als ETA, FARC en IRA in het verleden winst uit nephandel haalden; ook recente onderzoekscases koppelen financiering van aanslagen aan handel in valse merkkleding.

Naast de criminele dimensie zijn er risico’s voor consumenten: namaakshirts zijn vaak van slechte kwaliteit, kunnen schadelijke stoffen bevatten en zijn doorgaans geproduceerd onder slechte arbeidsomstandigheden, zonder te voldoen aan EU-veiligheidsnormen. Veel kopers doen geen aangifte wanneer ze bedonderd blijken, waardoor de omvang van de handel lastig te meten is.

Criminoloog Jasper van der Kemp pleit ervoor meer aandacht te besteden aan deze vorm van ondermijning. Voor consumenten geldt volgens experts: twee keer nadenken voordat je voor een goedkope replica kiest — daarmee help je mogelijk georganiseerde misdaad in stand te houden.