Doorrekening kabinetsplannen: lagere inkomens harder geraakt, NAVO-norm wel gehaald
In dit artikel:
De doorrekening van het coalitieakkoord door het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) laat zien dat de voorgenomen maatregelen vooral nadelig uitpakken voor lager betaalde groepen, terwijl krijgsmacht en onderwijs meer geld krijgen. Het gaat om plannen van het aanstaande minderheidskabinet van D66, VVD en CDA; uitvoering is dus nog niet zeker.
Koopkracht en sociale zekerheid verslechteren: voor Nederland als geheel daalt de koopkracht licht, maar mensen met een laag inkomen voelen de ergste klappen. Belangrijke oorzaken zijn onder andere een stijging van het zorgeigen risico van 385 naar 460 euro en een nieuwe kindregeling (samenvoeging van kindgebonden budget en kinderbijslag) waarvan lagere inkomens minder profiteren. Ook brengen voorgenomen versoberingen van WW- en WIA-uitkeringen minder inkomenszekerheid bij baanverlies.
Defensie- en onderwijsposten stijgen: de begroting voor defensie wordt opgeschroefd zodat Nederland een nieuwe NAVO-norm haalt, en onderwijs krijgt extra middelen wat de kwaliteit moet verbeteren. De extra uitgaven en investeringen (tot 2035 onder meer in defensie en in het komend decennium in woningbouw, klimaat en stikstof) drijven de staatsschuld op, vooral op langere termijn.
Klimaat- en stikstofmaatregelen leveren beperkte vooruitgang: uitbreidingen van windenergie op zee en subsidieregelingen voor veehouders die vrijwillig stoppen brengen de doelen iets dichterbij, maar volgens de planbureaus is dit niet voldoende om de klimaat- en stikstofdoelen daadwerkelijk te realiseren.