Doorbreek de negatieve mediadynamiek rondom asiel
In dit artikel:
De linkse kunstenaar-activist Frank Riot plaatste recent in Londense abri’s een schrijnend denkexperiment: stel dat je alle buitenlanders en moslims verjaagt en het straatbeeld ‘ontkleurt’ — wat heb je dan bereikt als de kosten van levensonderhoud stijgen, de zorg verslechtert en sociale voorzieningen weggekloven zijn? Die campagne, bedoeld als tegenreactie op de groei van vreemdelingenhaat in het Verenigd Koninkrijk (onder meer door de opmars van Reform UK en acties van Tommy Robinson), draagt twee centrale boodschappen.
Allereerst wijst Riot erop dat stemmen voor anti-migratiepartijen onvermijdelijk gepaard gaan met xenofobie: veel reële problemen — bezuinigingen, personeelstekorten of infrastructuurproblemen — worden gepersonifieerd en toegeschreven aan migranten, terwijl racistische retoriek gratis meekomt. Ten tweede waarschuwt hij dat deze zondebokpolitiek de samenleving economisch en moreel uitholt. Terwijl kiezers worden afgeleid door beloften om ‘hun land terug te winnen’, profiteren grote bedrijven en investeerders van deregulering en privatisering; sociale vangnetten worden afgebroken en iedereen die hulp zoekt krijgt een koude behandeling.
De auteur verbindt die Britse dynamiek met wat er in Nederland gebeurt. In de publieke en politieke sfeer draait bijna alles rondom asiel, en politici op rechts – en steeds vaker ook partijen die in het centrum of links zouden moeten zitten – wedijveren in het aanscherpen van anti-asielstandpunten. Voorbeelden: PVV- en VVD-figuren die fel uithalen naar opvang en instroom, oproepen tot harde maatregelen en politici die pleiten om de instroom uiteindelijk “naar nul” te brengen. Zelfs sommige linkse of centrumliberale politici gebruiken al het woord ‘asielcrisis’, waardoor het onderscheid tussen kabinetten vaag wordt.
De analyse is helder: het overnemen van radicaal-rechtse narratieven is onhoudbaar en schadelijk. Beloftevolle, hardere maatregelen lossen het vermeende probleem niet op; het originele, populistische aanbod blijft electorale aantrekkingskracht houden en elke extra anti-migratievoorstel knaagt aan de rechtsstaat.
Als uitweg pleit het stuk ervoor dat links niet wegduikt voor angsten en zorgen, maar juist duidelijk en luid steun geeft aan humane opvanginitiatieven en straatprotesten. In plaats van het debat te volgen op het terrein van angst en uitzetting, moet de progressieve kant een alternatief verhaal formuleren: zichtbaar inclusiever beleid, aandacht voor de achterliggende sociale en economische oorzaken, en het doorbreken van een negatieve mediadynamiek die dehumanisering in de hand werkt.