Doorbraken in Oekraïneoorlog laten na bijna vier jaar op zich wachten
In dit artikel:
In Genève leidde de derde ronde van vredesgesprekken deze week niet tot een doorbraak: de Amerikaanse gezant Steve Witkoff sprak van “betekenisvolle vooruitgang”, maar president Volodymyr Zelensky noemde de onderhandelingen moeilijk en beschuldigde Rusland van tijdrekken. Kort voor de start verhoogde de Amerikaanse president Donald Trump de druk op Oekraïne door publiekelijk te eisen dat het land snel aan tafel verschijnt; het Witte Huis verdedigde later die harde lijn als gerechtvaardigd richting Amerikaanse belastingbetalers. Washington en Kyiv zouden het erover eens zijn dat een eventuele overeenkomst aan een Oekraïens referendum moet worden voorgelegd; Zelensky verwacht dat Oekraïners niet akkoord gaan met het prijsgeven van de hele Donbas en ziet een bevriezing van de frontlijn als realistischer.
Op het slagveld blijven grote doorbraken uit. Rusland voert deze winter ondanks zware omstandigheden aanhoudende aanvallen uit met hoge verliezen, maar boekt weinig terreinwinst. In de Donbas zitten beide kampen diep ingegraven langs een stuk niemandsland waar alleen drones operationeel zijn. Analisten stellen dat Moskou probeert Oekraïners uit te putten en een schijn van onafwendbare Russische overwinning te wekken — een tactiek die ook bedoeld lijkt om druk te leggen op buitenlandse steunverleners en politieke actoren.
De burgerbevolking betaalt de prijs: grootschalige Russische aanvallen op energie-infrastructuur laten miljoenen Oekraïners in het donker en de kou. Polls tonen groeiend pessimisme, maar een meerderheid blijft vinden dat Oekraïne zich moet verzetten.
Een van de meest urgente problemen voor Kyiv is tekorten aan militaire mankracht en discipline. Volgens de kersverse defensieminister Mykhailo Fedorov ontduiken naar schatting twee miljoen Oekraïners de opkomstplicht, en zijn ongeveer 200.000 militairen ongewettigd afwezig. Deserties en ongeoorloofd verlof nemen toe door uitputting, slechte bevoorrading en falend leiderschap. Fedorov wil de strijdkrachten hervormen, fronteen beter bevoorraden en de starre sovjetstijl van commandovoering veranderen.
Toch toonde Oekraïne recent aan nog verrassend slagvaardig te kunnen zijn. Met hulp van SpaceX-oprichter Elon Musk wist Kyiv Russische toegang tot duizenden Starlink-terminals te ondermijnen — apparatuur die de Russen gebruikten voor communicatie en dronecoördinatie. Dat falen van het Russische satellietalternatief leidde ertoe dat Oekraïne tussen 11 en 15 februari circa 201 km² terrein heroverde, vooral bij Zaporizhzhia — de grootste winst sinds juni 2023. Deskundigen zien dit als een belangrijke maar niet beslissende opmars; het kan wel Russische plannen voor een lente- of zomeroffensief bemoeilijken.
Kortom: diplomatie blijft broos en het front is grotendeels vastgelopen, terwijl materiële tekorten, politieke druk en communicatie-onderbrekingen de koers van het conflict kunnen beïnvloeden.