Door woningnood groeit interesse in woonboten: 'Mensen ervaren een permanent vakantiegevoel'

In dit artikel:

In Nederland bestaan meerdere typen waterwoningen: de traditionele 'woonboot' (historische dekschuit met rechthoekige opbouw), de woonark (een op een betonnen casco gebouwde bungalow) en woonschepen (vaak omgebouwde vrachtschepen). Makelaar Kok — zoon van de oprichter van de eerste Nederlandse woonbotenmakelaardij en zelf opgegroeid op een woonboot — schat dat er circa 12.000 woonboten zijn, waarvan ongeveer 10.500 bewoonbaar zijn. Het aantal ligplaatsen groeit nauwelijks, terwijl de belangstelling toeneemt.

De aantrekkingskracht van wonen op het water is zowel praktisch als emotioneel. De huidige woningnood speelt een rol: vergelijkbare druk op de markt deed zich ook voor na de Tweede Wereldoorlog. Maar veel mensen kiezen bewust voor het waterleven vanwege rust, het uitzicht en het permanente vakantiegevoel; je leeft meer met de seizoenen en bent dichter bij natuur en water. Dat ziet ook Annelies Dorsman (@dirksdotter), die na een periode op het land in 2008 een vervallen woonboot kocht en sinds 2010 met haar gezin op een twee verdiepen tellende woonark aan de dijk woont — de plek waar ze is opgegroeid. Zij merkt dat steeds meer mensen terugkeren naar de plekken van hun jeugd en dat geïnteresseerden regelmatig navraag doen of een ligplaats vrijkomt.

Er kleven flinke praktische beperkingen aan: ligplaatsen zijn schaars en verdwijnen soms door ruimtelijke ontwikkelingen. Wie een boot koopt zonder ligplaats onderschat vaak hoe lastig het is er later één te vinden. Waterwoningen vragen ook meer onderhoud dan een regulier huis: vooral oudere exemplaren en stalen casco’s moeten periodiek worden gecontroleerd (ongeveer elke vijf jaar), wat tijd en kosten vergt en tijdelijke onbeschikbaarheid van de woning kan betekenen. Bovendien verschillen regels per gemeente en per ligplaats, waardoor verhuisbaarheid van een ark vaak beperkt is — sommige plekken zijn simpelweg te krap.

Ondanks deze nadelen wegen voor veel bewoners de voordelen op: het gevoel van vrijheid, het uitzicht en het 'eilandje' dat je hebt. Zowel Kok als Dorsman verwachten voorlopig niet weg te gaan; voor hen en veel anderen overheersen de unieke leefkwaliteit en de band met het water de praktische obstakels.