Door Russen bezet Oekraïens gebied is het minst vrije ter wereld

In dit artikel:

De door Rusland bezette gebieden in Oekraïne zijn volgens Freedom House voor het tweede jaar op rij de minst vrije gebieden ter wereld. De Amerikaanse democratiewaakhond noemt repressie, intimidatie, geweld, illegale detentie, foltering, deportatie en grootschalige onteigening als kenmerkend voor het Russische bestuur. Het beleid zou niet alleen gericht zijn op onderdrukking, maar ook op het blijvend veranderen van de bevolkingssamenstelling.

Rusland voert in de bezette gebieden eigen wetgeving in, terwijl het internationaal recht permanente demografische en maatschappelijke veranderingen door een bezettingsmacht verbiedt. Sinds 2022 heeft de VN-mensenrechtenmissie ongeveer zestien Russische wetten en decreten vastgesteld die Oekraïense rechten beperken. Onderwijs wordt gebruikt voor russificatie: scholen verspreiden Russische geschiedenis en waarden, terwijl Oekraïense taal en sympathie voor Oekraïne als extremisme kunnen worden bestraft.

Inwoners worden bovendien onder druk gezet om het Russische staatsburgerschap aan te nemen. Zonder Russisch paspoort hebben zij vaak geen toegang tot zorg, sociale voorzieningen, werk of eigendom. De VN documenteerde meer dan vierhonderd arrestaties wegens onder meer verraad en spionage, maar vermoedt dat het werkelijke aantal hoger ligt. Ook woningen van gevluchte Oekraïners worden geconfisqueerd. Meer dan 60.000 eigendommen zijn als ‘eigenaarloos’ aangemerkt; minstens 6.500 daarvan zijn inmiddels onteigend of goedkoop toegewezen aan Russische immigranten en oorlogsveteranen.

Op scholen is een gemilitariseerd Russisch curriculum ingevoerd. Ouders die hun kinderen Oekraïens online onderwijs laten volgen, riskeren boetes of verlies van hun ouderlijke rechten. Door de paspoortplicht kunnen inwoners bovendien worden opgeroepen voor het Russische leger en tegen Oekraïne worden ingezet. Dat is volgens de Geneefse Conventies verboden, maar Moskou zegt dat de verdragen niet gelden omdat het de gebieden als Russisch grondgebied beschouwt.