'Hezbollah heeft op de knop van zijn eigen ondergang gedrukt'
In dit artikel:
Libanon is opnieuw verwikkeld in gevechten met Israël, waarbij de factie Hezbollah centraal staat. In de afgelopen week vielen volgens de Libanese regering minstens 570 doden en sloegen honderdduizenden mensen op de vlucht, nadat Israël Zuid-Libanon tot aan de Litani-rivier (ongeveer 10% van het grondgebied) had bevolen te evacueren. Het Israëlische leger probeert een bufferzone te creëren en wordt door mensenrechtenorganisaties onder meer beschuldigd van het gebruik van verboden middelen zoals witte fosfor.
Niet het officiële Libanese leger maar Hezbollah, de sjiitische beweging die lang als Irans belangrijkste bondgenoot in de regio gold en zowel een sterke militaire vleugel als stevige politieke verankering in Libanon heeft, heeft zich in de strijd geworpen. Volgens berichtgeving vuurde Hezbollah als eerste raketten af; de groep rechtvaardigt haar acties als antwoord op ontwikkelingen rond Iran. Israël reageerde met bombardementen en een militaire opmars in het zuiden; er werden ook gevechten gerapporteerd in oostelijk Libanon.
De oorlog komt op een moment waarop eerdere stappen richting ontwapening van Hezbollah deels al waren gezet. Eind 2024 sloten de nieuwe Libanese regering en Israël een akkoord waarin ontwapening van Hezbollah werd beloofd; de eerste fase, ten zuiden van de Litani, werd volgens Beiroet voltooid. Die ontwapeningsoperatie ligt nu stil door de heropleving van de vijandelijkheden. Hezbollah zelf gebruikt de Israëlische aanvallen volgens analisten als rechtvaardiging om zich niet te laten ontwapenen.
Analisten en Libanese deskundigen twijfelen aan het vermogen van Hezbollah om deze confrontatie langdurig vol te houden. Mohanad Hage Ali van het Carnegie Middle East Center stelt dat de gebruikte munitie zwak is en dat de beweging zichzelf in gevaar brengt; Nora Stel (Radboud) merkt dat veel Libanezen zich in deze fase van Hezbollah afkeren. Zelfs binnen de sjiitische gemeenschap, traditioneel de kernsteun, groeit verontwaardiging over de beslissing van Hezbollah om opnieuw te vechten terwijl de organisatie eerder had laten zien minder afschrikking te bieden dan verwacht.
Politiek zoekt de Libanese regering nu de diplomatieke weg en roept onder meer de VS en Israël op te stoppen met bombarderen, in de hoop zo met meer gezag stappen tegen Hezbollah te kunnen zetten. Volgens deskundigen zal ontwapening alleen betrouwbaar en duurzaam tot stand komen door actieve inmenging van de Libanese staat zelf, niet louter door Israëlische militaire operaties. De situatie blijft volatiel en de interne weerstand tegen Hezbollah lijkt een belangrijke schakel voor de toekomst van Libanon.