Door laagwater duikt de ene na de andere granaat uit de Tweede Wereldoorlog op in de rivieren: 'Het kan levensgevaarlijk zijn om die te verplaatsen'

In dit artikel:

Door het lage water in de grote rivieren komen steeds meer resten van oorlogshandelingen en munitie uit de Tweede Wereldoorlog aan het licht. René Prasing, teamleider Explosieven Veiligheid van de politie, behandelt tijdens zijn weekdienst in Gelderland meerdere meldingen per dag. Sinds donderdag kreeg hij al twaalf meldingen binnen, onder meer uit Lent, Tolkamer, Culemborg, Winssen en Arnhem.

In Lent blijkt een gemeld voorwerp eerst een oud stuk ijzer te zijn en wordt een vermeende granaat langs de Waal herkend als een onderdeel van een uitlaat. Kort daarna treft Prasing bij het Honigcomplex wel een echt explosief aan. Het projectiel ligt net onder water en wordt door de terugtrekkende stroming en passerende schepen af en toe zichtbaar. Een politiemedewerker met kennis van explosieven had de vindplaats gemarkeerd.

De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) stelt vast dat het gaat om een verschoten brisantpantsergranaat van 152 millimeter. Aan de groeven is te zien dat het projectiel is afgevuurd. Daardoor ontbreken de oorspronkelijke veiligheidsmechanismen en is vervoer riskant. Een poging om de granaat ter plaatse tot ontploffing te brengen gaat niet door, omdat stenen in de bodem gevaarlijk kunnen worden weggeslingerd. De EOD brengt het explosief daarom in een speciale kist naar een gecontroleerde springlocatie bij Huissen, waar het een uur later wordt vernietigd. Een andere granaat uit Arnhem volgt een dag later.

Prasing krijgt tijdens de afhandeling voortdurend nieuwe meldingen. Sommige vermeende mijnen en granaten blijken uiteindelijk ongevaarlijke voorwerpen, maar iedere melding wordt serieus onderzocht. Een aanzienlijk deel komt van mensen die met een metaaldetector zoeken. Dat is in de regio Arnhem-Nijmegen verboden vanwege het risico op explosieven. Volgens Prasing meldt ongeveer de helft van de vondsten zich onder normale omstandigheden via deze groep. Hij waarschuwt dat het verplaatsen van een granaat levensgevaarlijk is en roept vinders op het object te laten liggen en direct de politie in te schakelen. De vondsten in Lent liggen bovendien in een gebied dat historisch verbonden is met de geallieerde oversteek van de Waal in 1944.