Door de ogen van een vogel

In dit artikel:

De 77-jarige kunstenaar, schrijver en natuurfilosoof Achilles Cools uit Oud-Turnhout onderzoekt in zijn nieuwe boek *Door de ogen van een vogel* hoe vogels de wereld ervaren, wat ze voelen en hoe ze denken. Hoewel hij als kunstenaar veel vrijheid neemt, zijn de beschreven inzichten wetenschappelijk onderbouwd.

Cools baseert zich ook op tientallen jaren eigen observaties. Als de zogenoemde ‘kauwenman’ woonde hij lange tijd in een toren tussen tientallen kauwen. Door intensief met de vogels samen te leven, bestudeerde hij hun gedrag en sociale relaties. Volgens Cools denken dieren vooral in concrete beelden en associaties, gevormd door eerdere ervaringen. Zo blijven wilde ganzen door eeuwenlange jacht zeer schuw, terwijl roodborstjes makkelijker mensen vertrouwen.

Zijn scherpe observaties laten volgens hem ook zien hoe dieren zich aanpassen. De bonte vliegenvanger, waarvan men vroeger vreesde dat hij door klimaatverandering te laat in Europa zou aankomen, trekt inmiddels eerder uit zijn wintergebied in tropisch Afrika om op tijd van de insectenpiek te profiteren.

Bijzonder bewondering heeft Cools voor raven. Die begroeten elkaar, blijven hun partner doorgaans levenslang trouw, waarschuwen elkaar bij gevaar en helpen soortgenoten. Bovendien gebruiken ze gereedschap, zoals stokjes en stenen, en kunnen ze vooruit plannen. Dat wijst volgens Cools op een complexe vorm van communicatie en intelligentie.

Cools waarschuwt tegelijk voor het natuurverlies dat hij in België heeft zien toenemen. Hij pleit voor minder vervuiling, gif en stikstof en meer ruimte voor natuur. Hoewel klimaatverandering volgens hem niet meer volledig te stoppen is, verwacht hij dat de Lage Landen een mediterraan landschap krijgen. Hij blijft optimistisch dat toekomstige generaties de schade nog gedeeltelijk kunnen herstellen. *Door de ogen van een vogel* telt 335 pagina’s en verschijnt bij Lannoo.