'Door afslankmedicatie komt obesitas nóg meer op het bordje van de huisarts terecht - hoog tijd dat de Amsterdamse politiek ingrijpt'
In dit artikel:
Drie Amsterdamse huisartsen roepen in een opiniestuk op om obesitas nu structureel aan te pakken, juist nu in Amsterdam onderhandeld wordt over een nieuw coalitieakkoord. Zij betogen dat obesitas al jaren genegeerd wordt door opeenvolgende kabinetten en lokale besturen, terwijl de leefomgeving voortdurend ongezonde keuzes aanmoedigt: goedkoop, veel en aantrekkelijk gepresenteerd bewerkt voedsel tegenover duur of moeilijk bereikbare gezonde opties.
Feiten en schaal: meer dan de helft van de Nederlandse volwassenen heeft overgewicht en ongeveer één op de zes heeft obesitas. In Amsterdam zijn de problemen ongelijk verdeeld; lage-inkomenswijken en bepaalde stadsdelen kennen hogere risico’s omdat gezond eten, bewegen en toegang tot sportvoorzieningen daar vaak lastiger of duurder zijn.
De huisartsen waarschuwen dat de opkomst van afslankmedicatie (populair geworden en soms commercieel aangeboden) het probleem niet oplost voor de samenleving als geheel. Voor een zorgvuldig geselecteerde patiëntgroep kunnen deze middelen medisch waardevol zijn, maar grootschalig gebruik brengt enorme kosten met zich mee en legt extra druk op een al krappe zorgsector. Ook bestaan er serieuze bijwerkingen en risico’s bij onjuist gebruik; daarnaast bestellen sommige mensen middelen zelf via ongereguleerde kanalen, wat gevaarlijk kan zijn. Daarom pleiten de auteurs voor strikte regulering en een zorgketen waarin medische beoordeling, leefstijlbegeleiding en sociale ondersteuning gecombineerd worden — een rol waarin huisartsen van belang kunnen zijn.
Tegelijk benadrukken zij dat medische zorg alleen niet afdoende is zolang de omgeving “ziekmakend” blijft. Obesitas moet volgens hen niet worden gezien als louter een individueel tekort, maar als een bestuurlijk probleem dat samenhangt met ruimtelijke ordening, armoedebeleid, onderwijs en vergunningen. Daarom vragen de auteurs zowel het nieuwe Amsterdamse college als het kabinet om daadkracht: lokaal kunnen er directe maatregelen komen zoals gezonde schoolontbijten, gratis groente en fruit op scholen, veilige fiets- en wandelroutes, toegankelijke sportvoorzieningen, meer groen en strenger beleid tegen ongezond aanbod rond scholen en verenigingen. Landelijk pleiten ze onder meer voor een effectieve suikertaks en hogere accijnzen op schadelijke producten, waarvan de opbrengst kan worden gebruikt om gezond leven betaalbaar te maken.
Politiek momentum is er volgens hen deels al — partijen als D66 en Pro Amsterdam zetten in op preventie en gelijke toegang tot gezond leven — maar die intenties moeten in het formatietraject worden omgezet in concrete afspraken. De huisartsen bieden hun medewerking aan voor goede, veilige en toegankelijke zorg, en roepen bestuurders op om obesitas tot een bestuurlijke prioriteit te maken: investeren nu voorkomt later ziekte, uitval, zorgkosten en groeiende ongelijkheid.