Doodeng wetsvoorstel van kabinet: AIVD en MIVD mogen burgers bespioneren zonder vooraf om toestemming te vragen

In dit artikel:

Ministers Dilan Yeşilgöz van Defensie en Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken hebben volgens het artikel een wetsvoorstel gepresenteerd dat de AIVD en MIVD ruimere bevoegdheden geeft. De geheime diensten zouden minder vaak vooraf toestemming hoeven te vragen voor ingrijpende operaties, zoals het onderscheppen, verzamelen en analyseren van gegevens. Ook zouden zij deze bevoegdheden langer kunnen inzetten zonder tussentijdse toetsing door een rechter of toezichthouder.

Het voorstel voorziet daarnaast in intensievere samenwerking en structurele gegevensuitwisseling tussen de diensten en private partijen, waaronder banken, universiteiten en onlineplatforms. Daardoor zouden onder meer financiële transacties, zoekgedrag, digitale communicatie en academische contacten gemakkelijker bij de overheid terecht kunnen komen. Ruwe inlichtingeninformatie van de MIVD zou bovendien rechtstreeks met militaire operationele eenheden kunnen worden gedeeld.

Verder wil het kabinet het staatsnoodrecht permanent wettelijk verankeren, zodat tijdens crises sneller noodbevoegdheden kunnen worden geactiveerd. Volgens Yeşilgöz blijven de privacywaarborgen bestaan, mede dankzij een nieuw College van Toetsing en Toezicht. Critici betwijfelen dat en vrezen dat toezicht achteraf geen effectieve bescherming biedt wanneer gegevens al zijn verzameld en opgeslagen.

Het artikel verwijst ook naar eerdere inspectierapporten, waarin problemen zouden zijn vastgesteld met databeheer, toegang tot bulkdatasets en de naleving van wettelijke regels door de inlichtingendiensten. De auteur vindt dat het kabinet eerst bestaande tekortkomingen moet aanpakken in plaats van de bevoegdheden uit te breiden. Het voorstel wordt neergezet als een ernstige bedreiging voor privacy en democratische vrijheden; de Tweede Kamer zou het volgens de auteur moeten verwerpen. De tekst bevat daarnaast meerdere oproepen om de publicerende nieuwsorganisatie financieel te steunen.