Dood duiker bij luxejacht Bayesian onderstreept gevaar van bergingswerk: 'Op brandend schip af terwijl de raketten ons om de oren vlogen'

In dit artikel:

De Nederlandse maritieme sector, bestaande uit een klein netwerk van gespecialiseerde bedrijven, speelt een cruciale rol bij het bergen van schepen na rampen. Deze werkzaamheden zijn vaak gevaarlijk en vinden soms plaats in risicovolle gebieden, zoals oorlogsgebieden of piratenzones. Onlangs raakte de sector diep geraakt door het overlijden van een Nederlandse duiker tijdens de berging van het gezonken luxejacht Bayesian voor de kust van Sicilië. Dit incident illustreert de hoge risico’s die bergingswerk met zich meebrengt.

Smit, onderdeel van Boskalis, is het grootste Nederlandse bergingsbedrijf en heeft wereldwijde faam, onder andere door de berging van het containerschip Ever Given uit het Suezkanaal. Ook de berging van het brandende autoschip Freemantle Highway bij Ameland in de zomer van 2023 trok veel landelijke aandacht, mede omdat het schip na blussen naar de Eemshaven gesleept moest worden, waar de haven aanvankelijk geen toestemming wilde geven voor binnenkomst.

Volgens voormalig kapitein en bergingsvakman Kees Pronk, die onder andere betrokken was bij de berging van de Russische onderzeeër Koersk, is werken in deze sector onvoorspelbaar en riskant. Hij deelt ervaringen uit de Golfoorlog waarin zijn team onder raketaanvallen moest opereren. Duikers zijn onmisbaar tijdens bergingen omdat zij onder moeilijke omstandigheden inspecties en reparaties onder water uitvoeren, vaak in slecht zicht en op grote dieptes.

Bij scheepsrampen schakelen verzekeraars bergingsbedrijven in, waarna binnen het ‘gouden uur’ de benodigde middelen en mensen worden gemobiliseerd via schip, vliegtuig of helikopter. Deze bergers moeten flexibel en inventief zijn, want geen berging verloopt hetzelfde en alternatieve plannen zijn essentieel. Soms duurt het jaren om een bergingsoperatie te starten, zoals bij het lekkende olieschip voor de kust van Jemen, waarbij complexe politieke onderhandelingen met partijen als de Verenigde Naties en Houthi-rebellen nodig waren.

De berging van de Bayesian, waar recent Nederlandse specialists aan meewerkten, is bedoeld om duidelijkheid te geven over de oorzaak van het ongeval waarbij zeven levens verloren gingen, onder wie een Britse techmiljardair. Nederlandse bedrijven worden ingehuurd vanwege hun specialistische kennis, bijvoorbeeld op het gebied van gasexplosies. Zo onderzoeken zij onder meer of er onderwaterlekken of andere schade zijn die de ramp zouden kunnen verklaren.