Donorkinderen Eefje en Ester: 'Ongemak rond het krijgen van 'n donorkind wordt weggemoffeld'
In dit artikel:
In Nederland worden jaarlijks zo’n 1.500 donorkinderen geboren. Donorkindcoach Eefje Habets en genetisch genealoog Ester de Lau — zelf beide verwekt met donorzaad — gebruiken hun persoonlijke ervaringen om wensouders te waarschuwen voor de praktische en emotionele consequenties van donorconceptie. Ze zijn recent gestart met de Donorkindpodcast voor wensouders, waarin zij in gesprek gaan met ouders van donorkinderen van de jaren zeventig tot nu om te laten zien wat er vaak niet wordt verteld door klinieken.
Beide vrouwen vertellen hoe ze zelf pas op latere leeftijd ontdekten dat ze via donorzaad zijn verwekt. Ester hoorde het op haar 28e en begon na een sluimerende zoektocht via de Fiom KID-DNA Databank, Facebookgroepen, stamboomonderzoek en DNA-matching uiteindelijk in 2019 haar donorvader te vinden; sindsdien ontdekte ze zestien halfbroers en -zussen. Eefje kreeg de informatie al op haar 15e, omdat haar ouders gekozen hadden voor donorzaad vanwege een erfelijke aandoening bij haar vader. Ze vond later ook haar donor, maar heeft hem nooit fysiek ontmoet; hij overleed recent.
Hun belangrijkste kritiek richt zich op de manier waarop medische instellingen wensouders informeren. Volgens hen ligt de nadruk in de voorlichting vooral op technische succespercentages en procedures, terwijl de complexe sociale en identiteitsvragen rond opgroeiende donorkinderen onderbelicht blijven. Klinieken zouden niet altijd in het primaire belang van het kind handelen en missen vaak ervaringen van eerdere generaties ouders. Als gevolg kiezen veel ouders — ook al dachten ze aanvankelijk aan een bekende donor — uit praktische of emotionele redenen toch voor anonimiteit, wat later stof tot conflict kan geven wanneer kinderen op zoek gaan naar hun biologische herkomst.
In de podcast spreken Eefje en Ester met achttien moeders over uiteenlopende vormen van ouderschap en donorschap: alleenstaande, lesbische en heteroseksuele gezinnen en bekende of anonieme donoren, al dan niet afkomstig uit het buitenland. Vaders bleken minder vaak bereid hun verhaal te delen, waardoor de gesprekken momenteel vooral vanuit moederperspectief plaatsvinden. De makers zijn kritisch over geheimhouding en pleiten er veelal voor dat donoren bekend zijn; sommige ouders geven achteraf aan dat zij met de kennis van nu anders zouden hebben gekozen.
Het doel van de serie is wensouders grondiger te laten nadenken over de belangen van hun toekomstige kind. De kernboodschap: als je kiest voor een onbekende donor, geef je je kind genetisch door iemand die je niet kent — met alle onverwachte sociale en medische implicaties van dien. De Donorkindpodcast voor wensouders is beschikbaar via alle gangbare podcastplatforms.