Donkere wolken boven onze arbeidsmarkt: 'Hoge energieprijzen gaan banen kosten'

In dit artikel:

Het UWV waarschuwt dat aanhoudend hoge energieprijzen — mede veroorzaakt door de oorlog in het Midden-Oosten en bredere internationale spanningen — volgend jaar kunnen leiden tot baanverlies in sectoren als industrie, vervoer, detailhandel, horeca en uitzendwerk. Als het huidige prijsscenario tot 2029 doorzet, voorziet het UWV hooguit circa 40.000 nieuwe banen per jaar, vergeleken met ongeveer 200.000 per jaar vlak voor de coronacrisis.

De krapte op de Nederlandse arbeidsmarkt blijft, maar de groei zwakt fors af, waardoor de mismatch tussen werkzoekenden en openstaande functies toeneemt. Tegelijkertijd ontstaan juist groeiende kansen in zorg en zakelijke dienstverlening. Regionaal zijn de effecten ongelijk: Noord- en Zuid-Limburg, de Achterhoek, Zeeland, Drenthe en Midden-Limburg lopen extra risico door vergrijzing en industriële ontslagen, waardoor ook consumentgerichte sectoren harder geraakt worden.

Het UWV roept op tot meer omscholing en een minder diploma-gedreven benadering van werving; veel werkgevers geven aan dat bijna de helft van hun vacatures moeilijk vervulbaar is. Zonder gerichte investering in vaardigheden en productiviteitsverbetering kunnen personeelstekorten in ongeveer een derde van de beroepsgroepen tegen 2030 juist groter worden. Massawerkloosheid wordt niet verwacht, maar 2027 wordt door het UWV genoemd als een kritisch jaar voordat een herstel in 2028 mogelijk inzet.