Dolle Mina's gaan weer de straat op: „Vrouwonvriendelijke ideeën maken ons heel erg ongerust"
In dit artikel:
In Amsterdam en Den Haag voeren oude en nieuwe leden van Dolle Mina sinds een jaar weer opvallende straatacties om vrouwenrechten en gelijkheid onder de aandacht te brengen. Op een recente ochtend plakten jonge activistes straatnaambordjes om — Herengracht werd Damesgracht, Nieuwmarkt Sylvana Simonsplein — en verschenen er ludieke borden als Greta Thunbergpark. De acties zijn onderdeel van een reeks protesten die begon op 23 januari 2025 toen de groep, net als in 1970, symbolisch een korset verbrandde bij het beeld van Wilhelmina Drucker om “insnoering” van vrouwenrechten aan te klagen.
Dolle Mina ontstond eind 1969; een van de oprichters, Dunya Verwey (79), is bij de heropleving betrokken en ziet parallellen tussen toen en nu: blijvende ongelijkheden zoals de loonkloof en wat de groep ervaart als bedreigingen voor het abortusrecht. De recente actiepraktijken zijn bewust spiegelend en provocerend: krijten bij abortusklinieken, een rouwstoet in Den Haag om het passief kiesrecht symbolisch te begraven (kritiek op partijen die vrouwen niet verkiesbaar stelden) en mannen op straat nabootsend fluiten om te laten voelen hoe vernederend dat is.
Jonge activistes zoals Juliet Ligtenberg (24), Babette Göbel (22) en Cato Benschop (29) vormen de nieuwe kern; Dolle Mina groeide in een jaar naar ongeveer 7.000 leden, 50 lokale groepen en circa 100.000 online volgers. Voor hen is de kracht van de groep dat veel vrouwen de ongelijke verhoudingen in werk, zorg en inkomen uit eigen ervaring herkennen. Ze benadrukken dat hun kritiek niet anti-keuze is, maar tegen het feit dat abortus nog in het Wetboek van Strafrecht staat en dat administratieve maatregelen (zoals het verplicht opgeven van redenen of herinvoeren van bedenktijd) de keuzevrijheid kunnen ondermijnen.
De actiegroep verbreedt ook haar blik: naast klassieke feministische thema’s als abortus en loonongelijkheid is er meer aandacht voor racisme en kansenongelijkheid (met name de positie van vrouwen van kleur), huiselijk geweld en femicide. Verwey en Benschop noemen de opkomst van online misogynie en conservatieve genderidealen (verwezen wordt naar invloeden uit de VS) als zorgwekkende tegenbewegingen. Tegelijkertijd leggen ze de nadruk op het recht van vrouwen om zelfstandig te kiezen — of dat nu betekent werken, zorg dragen of politiek actief zijn — zonder dat die keuze gestuurd wordt door ideologie of economische dwang.
Praktisch succes en zichtbaarheid leverden recent ook erkenning op: afgelopen november ontving Dolle Mina de Joke Smitprijs met een geldbedrag van 10.000 euro, dat de groep wil gebruiken voor acties. De Mina’s kondigen verder acties aan — waaronder een aangekondigde vrouwenstaking in de traditie van 1981 — en bereiden een Minafest-publicatie voor waarin hun speerpunten staan, met als blijvende eis dat abortus uit het strafrecht gehaald wordt.