Dokters willen minder vervuilende medicijnen voorschrijven, maar weten niet hoe

In dit artikel:

Meer dan 90 procent van de artsen wil duurzamere medicijnen voorschrijven, maar veel artsen weten niet welke middelen het minst belastend zijn. Dat blijkt uit onderzoek van het Universitair Medisch Centrum Groningen onder 440 huisartsen en medisch specialisten. Ook vrezen zij dat het uitzoeken van alternatieven te veel tijd kost.

Medicijnresten vormen een grote bron van vervuiling. Jaarlijks komt ruim 500.000 kilo via urine, ontlasting en het doorspoelen van ongebruikte medicijnen in het riool terecht. Ongeveer 190.000 kilo belandt uiteindelijk in oppervlaktewater, omdat zuiveringsinstallaties de stoffen onvoldoende verwijderen. Dat kan waterdieren schaden en maakt het moeilijker om drinkwater schoon te maken. Door de vergrijzing zal het medicijngebruik volgens de verwachting tot 2040 met 25 procent toenemen.

Artsen houden bij hun voorschrijfkeuze duurzaamheid nu nauwelijks mee. Vooral de milieubelasting van huidgels en medicijnen met PFAS is vaak onbekend. PFAS zat vorig jaar in 77 miljoen van de ruim 10 miljard verstrekte geneesmiddelen, onder meer in sommige diabetesmedicatie en antidepressiva. Voor veel van deze middelen bestaan alternatieven die even veilig en effectief zijn.

Onderzoeksleider Job van Boven pleit daarom voor duurzaamheidsinformatie in medische richtlijnen en elektronische voorschrijfsystemen, bijvoorbeeld met groene vinkjes. In Noord-Nederland start hierover een pilot. Ook komen er plannen voor inzamelpunten voor overgebleven medicijnen in supermarkten, naast apotheken en milieustraten.

Huisarts Boudewijn Dierick ondersteunt de aanpak, maar benadrukt dat die binnen de beperkte consulttijd uitvoerbaar moet zijn. Hij schrijft al geen diclofenac-huidgel meer voor en kiest bij sommige longpatiënten voor poederinhalatoren in plaats van drijfgasvarianten. Patiënten moeten daarbij zelf kunnen meebeslissen. Zorgverzekeraars zeggen bovendien dat zij de komende jaren duurzaamheidscriteria willen meenemen bij de vergoeding van geneesmiddelen.