'Dokter, mag de muziek iets harder?' Luisteren naar muziek kan delier na operatie voorkomen

In dit artikel:

Muziek kan oudere heuppatiënten niet alleen geruststellen, maar mogelijk ook beschermen tegen een delier na een operatie. Dat blijkt uit onderzoek van arts-onderzoeker Thomas Dirven, die in april promoveerde aan het Erasmus MC in Rotterdam. Hij onderzocht 449 patiënten van 65 jaar en ouder in zes ziekenhuizen die met een gebroken heup werden opgenomen. De ene groep mocht vóór, tijdens en na de operatie naar eigen muziek luisteren via een koptelefoon, de andere kreeg alleen een koptelefoon zonder muziek.

Een delier is een plotselinge verwardheidstoestand waarbij patiënten gedesoriënteerd raken, familie soms niet meer herkennen of gaan hallucineren. Vooral bij oudere heupgeopereerden komt dit regelmatig voor: ongeveer één op de zes krijgt ermee te maken. Dat is niet alleen ingrijpend voor patiënt en naasten, maar ook kostbaar voor de zorg en het kan de latere kans op dementie en vroeg overlijden vergroten.

De uitkomst van het onderzoek is opvallend: muziek leek de kans op een delier met ongeveer de helft te verlagen. Het maakte niet uit welk genre werd gekozen; het belangrijkste was dat patiënten zelf mochten bepalen wat ze prettig vonden, en veel kozen voor pop of rock. Volgens Dirven werkt muziek waarschijnlijk via meerdere routes tegelijk: het leidt af, vermindert angst en stress en kan het stresshormoon cortisol verlagen.

De precieze werking moet nog verder worden uitgezocht, maar ziekenhuizen zien nu al steeds vaker dat muziek eenvoudig inzetbaar is: een tablet en koptelefoon zijn vaak genoeg. In het Erasmus MC worden patiënten er inmiddels op gewezen dat ze hun eigen oortjes of headset mee kunnen nemen voor behandelingen en opnames.