Doemscenario van DNB: inflatie kan door oorlog oplopen tot boven 5 procent
In dit artikel:
De Nederlandsche Bank (DNB) waarschuwt dat de oorlog in het Midden-Oosten kan leiden tot een nieuwe sterke inflatiegolf in Nederland als het conflict aanhoudt en meer olie‑ en gasinfrastructuur wordt getroffen. In scenario’s die DNB dinsdag publiceerde, loopt de gemiddelde inflatie in het meest ongunstige geval dit jaar naar circa 4 procent en stijgt volgend jaar boven de 5 procent — uitkomsten die gelden onder de veronderstelling dat de ECB niet ingrijpt.
DNB‑president Olaf Sleijpen benadrukte dat deze berekeningen scenario’s zijn, geen officiële voorspellingen, maar waarschuwde dat de economische effecten fors kunnen zijn: het reële besteedbaar inkomen van Nederlanders zou in dat doembeeld gemiddeld zo’n 6 procent krimpen en de economische groei vrijwel verdwijnen als de oorlog maandenlang voortduurt. De bank rekent er nu al op dat de recente en snelle stijging van olie- en gasprijzen zorgt voor ongeveer 3 procent inflatie dit en volgend jaar; DNB baseerde zich op marktprijzen van 11 maart (olie toen rond $92 per vat, inmiddels boven $100).
Sleijpen zei dat kortetermijnsignalen — zoals de aangekondigde gesprekken tussen de VS en Iran — laten zien hoe moeilijk het is de situatie in te schatten, maar dat ze de basisrisico’s niet direct verkleinen. De ECB staat volgens hem klaar om te reageren met renteverhogingen zodra hogere energieprijzen zich vertalen naar bredere prijsstijgingen; DNB zegt lessen te hebben getrokken uit 2022, toen de centrale banken te laat ingrepen en de inflatie tijdelijk boven de 10 procent uitkwam.
Om een loon‑prijs‑spiraal te voorkomen roept DNB zowel vakbonden als werkgevers op terughoudendheid bij loonsverhogingen en adviseert zij het kabinet voorzichtig te zijn met extra uitgaven. Als compensatie voor hogere kosten pleit Sleijpen voor gerichte en tijdelijke steun in plaats van brede maatregelen. Recente cijfers laten al hogere pompprijzen zien (benzine ruim boven €2,50/l, diesel circa €2,70/l) en een gasprijs van ongeveer €53/MWh, tegen €30–35/MWh vóór de escalatie in Iran. Een nieuwe inflatieschok zou de koopkracht verder onder druk zetten.