Dodelijkste jaar voor journalisten ooit: 'Verslaggeving verandert'
In dit artikel:
Het Amerikaanse Committee to Protect Journalists (CPJ), dat al meer dan dertig jaar gegevens bijhoudt over de veiligheid van journalisten, meldt dat 2025 het tweede opeenvolgende recordjaar was voor dodelijke aanvallen op verslaggevers — hoger dan het voorgaande jaar, waarin 126 journalisten omkwamen. Volgens het rapport voedt een aanhoudende cultuur van straffeloosheid deze stijging en weerspiegelt het een bredere verslechtering van persvrijheid en -veiligheid wereldwijd.
Gaza is een van de gevaarlijkste plaatsen: buitenlandse correspondenten mogen al langer niet naar binnen, waardoor veel beelden en informatie afkomstig zijn van Palestijnse journalisten die daar werken en geen veilige vluchtroute hebben. Israël beschouwt sommige journalisten als mogelijke Hamas-militanten, waardoor zij soms als legitieme doelen worden behandeld, ondanks gebrek aan duidelijk bewijs. Een opvallend incident was een zogenaamde double-tapaanval op 25 augustus 2025 in Gaza: na een eerste inslag viel even later een tweede treffer, vaak op het moment dat hulpverleners en journalisten arriveren. Bij die aanval kwamen vijf journalisten om, onder wie medewerkers van Reuters en Associated Press. Nagtzaam, Midden-Oostencorrespondent, zegt dat beloften van onderzoeken vaak niet leiden tot echte consequenties.
Naast Israël zijn Soedan, Mexico en Rusland de landen waar de meeste journalisten omkomen. In Mexico vormt verslaggeving over georganiseerde misdaad het grootste risico; in Soedan speelt een burgeroorlog; en Rusland veroorzaakt vooral doden in en rond het Oekraïense front. Vanuit Kyiv schetst verslaggever Chris Colijn hoe oorlogsverslaggeving de afgelopen jaren is veranderd: toegang tot loopgraven en frontlinies is veel lastiger en gevaarlijker geworden. Russische strijders richten zich op burgerauto’s en journalisten tot tientallen kilometers van de frontlijn; vorig jaar werd de Franse journalist Antoni Lallican gedood door een gerichte droneaanval. Journalisten nemen maatregelen zoals het vermijden van grote hotels, het weghalen van ‘pers’-stickers op kogelvesten en het volgen van trainingen tegen dronebedreigingen — tekenen van een werkveld dat structureel onveiliger is geworden.