Documentaire legt het nachtleven vast van onze stadsgenoten met pootjes en vleugels: Amsterdam Wildlife by Night
In dit artikel:
De documentaire Amsterdam Wildlife by Night, het tien jaar later verschenen vervolg op Amsterdam Wildlife, beleeft vrijdag 5 juni zijn première in Eye Filmmuseum. Makers en presentatoren zijn voormalig stadsecoloog Martin Melchers (81) en tv-presentatrice Merel Westrik (46), die al eerder samenwerkte voor stadszender AT5. Waar de eerste film zo’n 14.000 bioscoopbezoekers trok, is deze opvolger voorlopig alleen in Eye te zien en richt hij zich op het nachtelijke dierenleven in de stad — en op het plezier van het filmen zelf.
De film opent in het Westelijk Havengebied met een massale balts van de rugstreeppad en toont vervolgens een breed palet aan stadsbewoners: van ransuilen en kerkuilen, hermelijnen, bunzings en wezels tot bruine ratten, bosmuizen, hazen en vossen. Ook worden migratiebeelden (zoals die van glasaal) en indrukwekkende nachtvlinders in vele soorten getoond — namen als zilveren groenuil, lindepijlstaart en ligusterpijlstaart passeren. Nieuw voor Amsterdam in de film is de zeearend, een vogel met een spanwijdte van ongeveer 2,5 meter.
De makers wisselen nachtelijke scènes af met korte daglichtopnames van verborgen nesten en jonge vogels. Melchers en Westrik leggen in de film uit dat veel Amsterdammers de dieren om zich heen niet zien door de drukte van het dagelijks leven. “Hoeveel oog heb je nog om echt naar de natuur te kijken waarmee je bent omringd?” vraagt Westrik, terwijl Melchers benadrukt dat naar natuur kijken goed is voor mensen — het werkt rustgevend, zegt hij.
Melchers profileert zich als romantische liefhebber: hij wil de natuur graag beleven en verhalen vertellen, maar is minder geïnteresseerd in het systematisch tellen van soorten. Sommige anekdotes in de film illustreren het enthousiasme en de creativiteit van de makers: maandenlang achter een boommarter aanzitten, en zelfs kippenvleugels ophangen om hem te lokken (een actie die later met humor wordt teruggefloten). Vleermuizen, prominent in de eerste film, ontbreken ditmaal bewust.
De documentaire raakt ook serieuze thema’s: het veranderende stadsmilieu en de dynamiek van soortenverspreiding. Melchers wijst op nieuwe vondsten in Amsterdams water, zoals de marmergrondel die via Donau, Rijn en het Amsterdam-Rijnkanaal is opgerukt. Hij signaleert verder dat soorten op verschillende manieren de stad bereiken — otters en bevers zijn uitgezet, steenmarter volgde auto’s — en waarschuwt dat bevers in andere provincies al schade hebben veroorzaakt.
Amsterdam Wildlife by Night is zowel natuuropvoedend als vrolijk van toon: een kijkcadeau dat stadsbewoners wil laten zien welke dieren hun leefruimte delen en hen mogelijk aanspoort weer met andere ogen naar de stad te kijken.