Documentaire Batik, Beats & Bumbu portretteert jonge generatie die zich laat inspireren door Indonesische roots: 'Ze willen niet die lompe Hollander zijn'

In dit artikel:

Regisseur Claire Pijman volgt in haar documentaire Batik, Beats & Bumbu een nieuwe lichting Nederlandse makers met Indische wortels die modes, muziek, vakmanschap en keuken uit Indonesië herontdekken en in gelijkwaardige samenwerking met lokale makers opnieuw vormgeven. In plaats van het stilzwijgen of de moeilijke gesprekken van eerdere generaties staat bij deze derde generatie nieuwsgierigheid en uitwisseling op de voorgrond: jongeren zoeken actief contact met tradities van hun grootouders en werken daar samen met Indonesische ontwerpers, muzikanten en ambachtslieden.

Pijman portretteert onder anderen de zangeres Megan de Klerk met de Amsterdamse band Nusantara Beat, die traditionele Indonesische volksliederen in moderne poparrangementen brengt, en ontwerpers van het label Guave, die handgemaakte batik in hedendaagse kleermakerskunst verwerken. Kenmerkend voor alle geportretteerden is dat hun projecten ter plekke in Indonesië zijn ontwikkeld of met lokale makers zijn uitgevoerd, zodat de culturele kruisbestuiving wederkerig is in plaats van opgelegd.

De documentaire laat zien dat jonge Indonesiërs zelf minder vastzitten in het koloniaal verleden en juist openstaan voor aandacht voor hun cultuur; dat optimisme weerspiegelt zich in de Nederlandse kleinkinderen van migranten, die niet blijven hangen in schuldgevoelens maar vooruit willen bouwen. Pijman, zelf van de tweede generatie, koos bewust voor die focus en wilde niet eenzijdig vertellen vanuit Nederland zonder de Indonesische wederpartij te laten zien. Daardoor belicht de film thema’s als duurzaamheid (bijvoorbeeld de milieuproblemen rond de batikindustrie en lokale oplossingen), culinaire tradities en moderne muziekpraktijken naast erfgoedrituelen die oudere generaties zullen herkennen — kleine symbolen zoals een takje rijst of huiszegeningen verschijnen als subtiele verbindingslijnen.

Dat de film de oorlog en de Japanse bezetting niet centraal zet, kan voor sommige ouderen moeilijk zijn, maar Pijman ziet het als een aanvullende blik: niet het wegnemen van pijn, maar het tonen van nieuwe manieren om met een gedeeld verleden om te gaan. De kern van Batik, Beats & Bumbu is de gelijkwaardige uitwisseling en de creatieve vruchtbaarheid die voortkomt uit die verbindingen; de film benadrukt diversiteit als bron van nieuwe verhalen in plaats van een eenzijdige overlevering.

Batik, Beats & Bumbu draait op meerdere locaties in Nederland, onder meer De Balie, Eye, Het Ketelhuis, Rialto (De Pijp en VU), Pathé en diverse arthousezalen, en biedt een toegankelijke inkijk in hoe jonge Indische Nederlanders en hun Indonesische partners traditie en vernieuwing met elkaar laten samensmelten.