DNB waarschuwt pensioenfondsen voor voortrekken van ouderen: jongeren soms dupe bij nieuw pensioen

In dit artikel:

De Nederlandsche Bank (DNB) constateert dat pensioenfondsen bij de overstap naar het nieuwe stelsel vaak ouderen bevoordelen ten opzichte van jongeren. Dat blijkt uit het rapport Toezicht pensioentransitie 2026, dat dinsdag verscheen. Tot nu toe zijn dertig fondsen overgestapt; die vertegenwoordigen ongeveer de helft van alle deelnemers en een derde van het belegde vermogen.

DNB heeft intensief met fondsbesturen overlegd en soms aanpassingen afgedwongen. Zoals DNB-directielid Gita Salden het verwoordt: "Pensioenfondsbesturen maken een keuze, zij moeten die onderbouwen." De toezichthouder eist een deugdelijke motivering voordat goedkeuring voor de overstap wordt gegeven.

Vaak ontbrak die helderheid in de invaarmeldingen: fondsen beschreven niet concreet hoe de transitie de verschillende leeftijdsgroepen raakt. Belangrijke knelpunten die DNB signaleert zijn:
- De solidariteitsreserve wordt veelal gevuld door zowel jonge als oudere deelnemers, terwijl de voordelen vooral bij ouderen terechtkomen.
- Hoge rendementen of extra uitkeringen worden geregeld toebedeeld aan gepensioneerden, niet aan jongere pensioenspaarders, wat jonge deelnemers mogelijk benadeelt.
- Bij compensatie voor schade door het afschaffen van de doorsneesystematiek kiezen veel fondsen voor een berekening op basis van de mediane pensioenverwachting; dat leidt er volgens DNB toe dat de compensatie voor jongere groepen vaak te laag is vergeleken met de werkelijke compensatielast.

Ook de verdeling van de zogenaamde invaarbonus (een extra uitkering als een fonds meer heeft dan aan verplichtingen nodig is) speelt een rol: veel fondsen geven iedereen dezelfde bonus, terwijl een verhouding met hogere bonussen voor jongeren ook mogelijk zou zijn, gezien gepensioneerden minder vaak toekomstige indexaties zullen ontvangen. Dat keuzepatroon werkt in het nadeel van jongere deelnemers.

DNB maakt niet openbaar hoeveel plannen zijn aangepast na haar opmerkingen, maar zegt dat de impact van haar bevindingen deels is gemitigeerd. De toezichthouder benadrukt dat bij de transitie altijd sprake is van enige herverdeling tussen generaties; volledig neutraal verdelen blijkt in de praktijk niet haalbaar.

Kort achtergrondbegrip voor lezers: 'invaren' is het omzetten van opgebouwde aanspraken naar de nieuwe individuele potjes; de 'doorsneesystematiek' hield in dat iedereen dezelfde premie betaalde ongeacht leeftijd, wat jonge deelnemers in het verleden onevenredig belastte.