DNB: pensioenfondsen mogen wettelijke rekenregels loslaten in fase vóór invaren

In dit artikel:

De Nederlandsche Bank (DNB) heeft formeel toegestaan dat pensioenfondsen bij de berekening van de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel afwijken van de wettelijke rekenregels uit artikel 23a van het Besluit Financieel Toetsingskader (FTK). Dit betreft berekeningen van de zogenoemde transitie-effecten die volgens artikel 46c van het uitvoeringsbesluit “zo realistisch mogelijk” moeten zijn. DNB gaf deze ruimte aan in een recente Q&A.

Praktisch betekent dit dat een fonds, mits goed te motiveren, andere aannames kan gebruiken voor bijvoorbeeld rendementen, premiehoogtes of de grens voor het toekennen van volledige indexatie (de TBI-grens). Een concreet voorbeeld is dat een fonds een vaste risicopremie voor aandelen mag hanteren in plaats van de wettelijk voorgeschreven variabele waarden. Zulke keuzes beïnvloeden direct de berekende toekomstige pensioenen en premiebeelden.

DNB legt wel duidelijke voorwaarden op: afwijkingen mogen alleen als ze aantoonbaar leiden tot realistischere berekeningen; ze mogen niet vooruitlopen op nog niet bestaande wetgeving; en niet-structurele ingrepen zoals tijdelijke premiekortingen of extra bijstortingen moeten apart worden meegenomen. Ook een dynamisch premie- of beleggingsbeleid is toegestaan, mits dat in de praktijk plausibel is.

Hoewel de maatregel technisch van aard is, kan de impact groot zijn. Verschillende aannames kunnen de uitkomst van overgangssimulaties sterk veranderen en daarmee het publieke debat beïnvloeden over wie er bij de stelselwijziging wint of verliest. Dat wakkerde kritiek aan: hoogleraar pensioenrecht Hans van Meerten uitte bezorgdheid over de ruimte om van de wet af te wijken en waarschuwde dat dit ernstige consequenties kan hebben voor de betrouwbaarheid van de berekeningen.

Kortom: DNB geeft fondsen meer rek in de rekenmethoden om realiteit beter te vatten, maar zet tegelijk kaders om misbruik of willekeur te voorkomen. De verandering vergroot de verantwoordelijkheid van pensioenfondsen om keuzes transparant en goed te onderbouwen, en zal waarschijnlijk leiden tot intensievere publieke en politieke controle op de gepresenteerde transitie-uitkomsten.