Dit zijn de vijftien beste films van 2025
In dit artikel:
„Ik maak me erg grote zorgen over de toekomst”, zei een Hollywood-topman deze zomer tegen The Hollywood Reporter — en 2025 gaf hem veel stof tot nadenken. Na een zomer waarin bekende franchises de deuren openhielden, bleek oktober een ramp: met slechts 425 miljoen dollar wereldwijde opbrengst was het de slechtste oktobermaand in dertig jaar. Vrijwel elke grote studio-release flopte (denk aan Tron: Ares, Roofman, The Smashing Machine, After the Hunt) en de klap wordt wereldwijd gevoeld — in Nederland komt doorgaans driekwart van de bioscoopkaartjes uit Amerikaanse producties.
Toch heeft die economische crisis een onverwacht bijeffect: er lijkt ruimte te ontstaan voor oorspronkelijkheid. Sinds de pandemie is er een opvallende golf van urgente, hedendaagse films uit Hollywood verschenen — van Paul Thomas Andersons One Battle After Another tot Kathryn Bigelow’s A House of Dynamite en Yorgos Lanthimos’ Bugonia — die maatschappelijke spanningen, politieke angst en persoonlijke ontwrichting verkennen. Critici trekken parallellen met de jaren zeventig, toen commerciële tegenvallers ruimte maakten voor nieuwe, eigenzinnige stemmen als Scorsese en Coppola. Die vergelijking schept hoop, maar succes is geen vanzelfsprekendheid: zelfs lovend ontvangen titels verdienen niet altijd hun budget terug, zodat publieksbereik cruciaal blijft.
De verschuiving komt ook tot uiting buiten de blockbusterzone. Terwijl multiplexen worstelden, deden filmhuizen het relatief goed en bleven geëngageerde arthouse- en documentairefilms zichtbaar: producties over de Gaza-oorlog en andere internationale conflicten (zoals Put Your Soul in Your Hand and Walk, No Other Land) en films als I’m Still Here en April maakten indruk. Thema’s als dictatuur, abortus en de problematiek rond moederschap (Die, My Love) domineerden veel van de meest besproken titels van het jaar.
Voor de Nederlandse film was 2025 geen slecht jaar: na een sterk 2024 (familiefilms, romcoms) boekte Nederland internationaal succes. Halina Reijns Babygirl had cultureel gewicht; Victoria Warmerdam won een Oscar voor beste korte film met I’m Not a Robot; Rietland draaide op Cannes en werd de Nederlandse Oscars-inzending; en Mike van Diems Voor de Meisjes trok honderdduizenden bezoekers en hield het publiek weg van Amerikaanse blockbusters. Toch haalde geen Nederlandse titel de NRC-top-15 van het jaar — twee kwamen dichtbij, en de verwachting is dat Nederland ook in 2026 een rol van betekenis kan spelen.
De jaarlijkse ranglijst zelf toont een mix van wereldcinema en gedurfde Amerikaanse films: One Battle After Another staat bovenaan, gevolgd door Lanthimos’ Bugonia, Ramsay’s Die, My Love, Bigelow’s A House of Dynamite en relevante documentaires en arthousewerken als Put Your Soul in Your Hand and Walk en The Brutalist. Conclusie: commercieel is Hollywood kwetsbaar, maar artistiek ontstaat er juist nieuw elan — de uitdaging blijft om die nieuwe films als wervende, gezamenlijke belevenissen bij een breed publiek te krijgen.