Dit zijn de belangrijkste plannen van de coalitie D66, VVD en CDA
In dit artikel:
D66, VVD en CDA hebben hun coalitieakkoord voor 2026–2030 gepresenteerd, getiteld "Aan de slag. Bouwen aan een beter Nederland". De partijen leggen prioriteit bij grootschalige woningbouw, een aanzienlijk sterker defensieapparaat, bezuinigingen in de zorg en hervorming van sociale zekerheid, maar benadrukken dat voor elk onderdeel nog een parlementaire meerderheid gezocht moet worden.
Wonen en infrastructuur: de coalitie wil minimaal 30 nieuwbouwlocaties van nationaal belang aanwijzen en juridische obstakels voor bouwen wegnemen (onder meer beperking van stapeling van bezwaarprocedures). De fiscale behandeling van de eigen woning blijft ongewijzigd (hypotheekrenteaftrek blijft bestaan). Permanent wonen in recreatiewoningen moet mogelijk worden gemaakt. Lelystad zou zowel voor defensie als voor burgerluchtvaart gebruikt worden.
Defensie en buitenlandse betrekkingen: het leger moet "schaalbaar" zijn en groeien tot minimaal circa 122.000 militairen; defensie-uitgaven worden verhoogd en de NAVO-norm van 3,5% wordt vastgelegd. Er komt meer aandacht voor bescherming van vitale infrastructuur op de Noordzee en de verdediging van het Caribisch deel van het Koninkrijk. Nederland blijft Oekraïne steunen op haar koers richting EU/NAVO en wil binnen de EU landen die de unie ondermijnen hard aanpakken. De band met de VS blijft, maar afhankelijkheid moet beperkt worden.
Migratie en asiel: het akkoord streeft naar modernisering van internationaal vluchtelingenrecht en wil asielprocedures buiten Europa mogelijk maken. De IND moet sneller beslissen; noodopvang in hotels en op cruiseschepen moet stoppen. De spreidingswet blijft voorlopig van kracht. Asielzoekers die de wet overtreden krijgen strengere maatregelen, en voorrang voor statushouders in sociale huurwoningen wordt op termijn uit de wet gehaald.
Veiligheid en rechtspraak: er komen meer wijkagenten, extra cyber- en zedenrechercheurs en betere uitrusting voor de ME. Georganiseerde misdaad moet met een op Italië geïnspireerde aanpak bestreden worden. Er wordt ingezet op snellere sancties, aanpak van huiselijk en gendergerelateerd geweld en het terugdringen van het cellentekort.
Zorg en gezondheid: het eigen risico stijgt met 60 euro naar 460 euro per 2027, met een max van 150 euro per behandeling. Meer dan een miljard euro wordt op langdurige zorg bezuinigd; middelen voor ouderenzorg (320–470 miljoen) worden anders ingezet. Patiënten moeten waar mogelijk zelf bijdragen voor huishoudelijke hulp. Preventie en meer evidence-based jeugdzorg krijgen prioriteit; scholen krijgen gratis schoolfruit en de minimumleeftijd voor tabak en vapes wordt naar 21 jaar verhoogd.
Sociaal en arbeidsmarkt: de maximale duur van de WW wordt per 1 januari 2028 teruggebracht van twee naar één jaar. Vanaf 2033 wordt de AOW-leeftijd één-op-één gekoppeld aan de levensverwachting. Kinderbijslag en het kindgebonden budget worden samengevoegd tot één regeling. Scholen moeten basisvaardigheden versterken; sociale media krijgen een minimumleeftijd van 15 jaar.
Klimaat, stikstof en energie: er komen wettelijke stikstofdoelen voor 2035 en een fonds van 20 miljard. De KDW wordt vervangen zodra juridisch houdbaar. Boeren krijgen gerichte ondersteuning en duidelijkheid over uitstootruimte. Energiebeslissingen: Groningen dicht, geen nieuwe gaswinning onder de Wadden, wel vier nieuwe kerncentrales, meer wind op zee, waterstof en aanpak van netcongestie.
Overheid en economie: een Nationale investeringsinstelling moet investeren aantrekken. De overheid moet efficiënter: minimaal 500 regels schrappen, minder ambtenaren en minder dure externe adviseurs; dit kan tientallen tot honderden miljoenen per jaar besparen.