Dit weten we tot nu toe over de Amerikaanse aanval

In dit artikel:

In de nacht van zaterdag voerde de Amerikaanse luchtmacht bombardementen uit op drie Iraanse nucleaire installaties in Natanz, Isfahan en Fordow, onderdeel van een operatie met de codenaam ‘Midnight Hammer’. President Donald Trump meldde kort daarna dat alle doelwitten volledig waren vernietigd en prees het als een spectaculair militair succes, waarmee voor het eerst sinds de Iraanse revolutie van 1979 de Verenigde Staten luchtaanvallen op Iran uitvoerden. De aanval betrof met name ondergrondse uraniumverrijkingsfaciliteiten die volgens zowel de VS als Israël dicht bij het ontwikkelen van kernwapens stonden, ondanks het ontbreken van sluitend bewijs.

De operatie maakte gebruik van zeven B-2 bommenwerpers, een onderzeeër en veertien zware bunkerbrekende GBU-57-bommen, die volgens de Amerikaanse generaal Dan Caine voor het eerst in een echte gevechtssituatie werden ingezet. Hierbij werden ongeveer 75 precisiewapens afgevuurd. Hoewel het Iraanse Atoomagentschap de nucleaire activiteiten voortzet en ontkent dat de sites volledig vernietigd zijn, erkende het Amerikaanse leger dat de sites “zeer ernstige schade” hebben opgelopen en dat Iran verrast leek: de Iraanse luchtverdediging reageerde niet effectief. Volgens Iran zijn militaire en civiele slachtoffers uitgebleven.

De VS benadrukken geen burgers of militair personeel te hebben getroffen en bieden ruimte voor diplomatieke gesprekken, maar Trump waarschuwde tevens voor nieuwe aanvallen als Iran niet tot onderhandelingen bereid is. Daarmee werd de nucleaire dreiging die van Iran uitgaat als onacceptabel bestempeld. Iran reageert met het dreigement op een tegenaanval, terwijl de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi stelt dat de VS alleen geweld lijken te begrijpen en diplomatie hebben verworpen.

De aanval leidt tot internationale bezorgdheid over escalatie; VN-secretaris-generaal António Guterres noemde de acties een gevaarlijke escalatie die de wereldvrede bedreigt en waarschuwde voor catastrofale gevolgen. De VN-Veiligheidsraad komt bijeen op verzoek van Iran. In de VS uitten Republikeinse leiders meestal lof voor Trump, terwijl Democraten hem ervan beschuldigen zonder toestemming van het Congres militair geweld te hebben ingezet en het land richting een mogelijk verplichte oorlog te duwen.

Het Internationaal Atoomagentschap meldde geen verhoogde stralingsniveaus bij de getroffen locaties. Ook lijkt Iran voorafgaand aan de aanvallen verrijkt uranium te hebben verplaatst en personeel geëvacueerd, wat het vernietigingseffect op materiaal met stralingsrisico’s beperkt zou hebben. Satellietbeelden toonden ongebruikelijke bewegingen bij Fordow, mogelijk ter voorbereiding op de aanval. De omvang van de fysieke schade en vernietiging aan het Iraanse nucleaire programma zal volgens militaire officials nog nader worden vastgesteld, terwijl Israël de situatie nauwlettend volgt.