Dit staat de nieuwe ministers vandaag te wachten
In dit artikel:
Maandagochtend treedt het nieuwe kabinet-Jetten formeel in functie; de beëdiging vindt plaats in paleis Huis ten Bosch. Voormalige bewindspersonen geven een inkijk in de strakke rituelen, de sfeer en de praktische details rond zo’n dag.
De dag begint vroeg op het ministerie van Algemene Zaken, waar alle toekomstige ministers en staatssecretarissen verzamelen. Daar krijgen ze nauwkeurige instructies over timing, positie en de exacte formulering van eed of gelofte van Christoffer Jonker, directeur van het Kabinet van de Koning. Bij binnenkomst zijn zitplaatsen al met kaartjes toegewezen; alles verloopt volgens een vast protocol en in volgorde van ancienniteit van de ministeries.
Voor veel nieuwelingen is de dag zenuwslopend en minutieus gepland. Eppo Bruins herinnerde zich dat hij een hotel in het centrum boekte om zeker op tijd te zijn voor zijn beëdiging in juli 2024. Judith Uitermark begon de ochtend bij kapper en visagist en worstelde met kledingkeuzes: uiteindelijk koos ze ervoor ‘zichzelf’ te blijven en een donkerblauw pak te dragen — tot verbazing toen Nora Achahbar exact hetzelfde pak had gekocht. Omdat Achahbar uiteindelijk staatssecretaris werd, voorkwam dat ongemak op het bordes.
De route naar Huis ten Bosch voelt voor sommigen als een schoolreisje; anderen, zoals Christianne van der Wal, maakten het emotioneel en intens mee. Tijdens de coronaperiode waren bussen geblindeerd en beveiligd, met helikopters in de lucht, en stappen nieuwbenoemden een voor een uit op afstand. De beëdiging zelf vindt plaats in de Oranjezaal — een weelderige ruimte waar de koning en de beoogd minister-president de nieuwe bewindslieden ontvangen. Voormalige ministers merken op dat de koning goed is voorbereid en vaak weet wie hij tegenover zich heeft.
Traditionele kledingregels zorgen voor gehaaste logistiek: mannelijke bewindslieden treden aan in het pinguïnpak maar moeten zich snel omkleden voor de officiële bordesfoto’s. De omkleedmomenten in gedeelde logeerkamers leiden tot ongemakkelijke maar ook menselijke scènes — ministers die in ondergoed manchetknopen proberen te sluiten of twijfelen over de juiste das. Veldkamp herinnert zich een opvallende rood-wit geblokte Brabantse das die hij uiteindelijk pas bij de eerste foto verwisselde.
Kort na de ceremonie keren alle bewindslieden terug naar Algemene Zaken, waar dienstauto’s klaarstaan. Het vervoer begint pas nadat iemand officieel is beëdigd; afscheidnemende bewindslieden krijgen soms nog één ritje naar huis, waarna de persoonlijke chauffeurs doorgaans uit het zicht verdwijnen. De beschreven indrukken laten zien dat de beëdiging zowel ceremonieel als zeer doordacht georganiseerd is, met weinig ruimte voor improvisatie maar wel voor kleine menselijke momenten.