Dit komende kabinet maakt de verdeeldheid in het land alleen maar groter
In dit artikel:
Het nieuwe coalitieakkoord van het kabinet-Jetten is volgens de schrijver een duidelijk rechtse koers waarbij neoliberale belangen worden gevrijwaard, wat ongelijkheid en milieuschade versterkt. Doordat vóór de verkiezingen GL en PvdA door Dilan Yesilgöz werden buitengesloten, ligt er nu een akkoord waar links slecht op aanslaat en dat weinig ruimte laat voor meer evenwichtige oplossingen.
Inhoudelijk valt het akkoord terug op maatregelen die vooral de midden- en onderkant van de samenleving treffen: hogere eigen bijdragen in de zorg, een verkorte WW-periode, een hogere AOW-leeftijd en een algemene ‘vrijheidsbijdrage’ voor burgers. Tegelijkertijd zijn regels voor bankiersbonussen versoepeld, wat volgens de schrijver toont dat het kabinet de winstbelangen beschermt in plaats van die aan banden te leggen.
Als tegenvoorbeeld wordt het SP-voorstel genoemd om de rijksten zwaarder te belasten: 5 procent heffing op winsten tussen 5 en 50 miljoen euro zou ruim 10 miljard per jaar opleveren. Ook pleit de auteur voor een bredere verschuiving van aandeelhouderskapitalisme naar een maatschappelijk kapitalisme (rekening houdend met werknemers, omwonenden, milieu etc.) en voor scherpe winstbegrenzingen — zo stelt de schrijver dat winsten boven 50 miljoen naar de overheid zouden moeten terugvloeien.
Politiek bezien ziet de auteur weinig kans dat dit kabinet op breed parlementair draagvlak kan rekenen. Links zal eisen dat bezuinigingen worden ingeruild voor hogere belastingen voor de rijken, iets wat de VVD niet zal accepteren; aan de rechterkant van het kabinet liggen weer andere eisen (strenger asielbeleid, aanpassing stikstofmaatregelen) die D66 niet wil. Die kloof voorspelt politieke instabiliteit: een minderheidskabinet zonder meerderheid en zonder snelle resultaten dreigt vier jaar niet vol te houden en kan bestuurlijke chaos opleveren, aldus een verwijzing naar commentaar in de Volkskrant.
Samenvattend: de auteur noemt het kabinet laf en teleurstellend omdat het geen breuk maakt met het neoliberale model, waardoor burgers en natuur de rekening betalen. De oproep is duidelijk: hervorm de economie richting maatschappelijke verantwoordelijkheid en belast extreme winsten zwaarder om sociale rechtvaardigheid en klimaatbeleid effectief mogelijk te maken.