Dit kleine stukje kade in Amsterdam-Zuid is een vat vol verzetsverhalen
In dit artikel:
De Bernard Zweerskade in Amsterdam-Zuid bevat meerdere sporen van de Duitse bezetting en dramatische persoonlijke verhalen. Op nummer 19 viel de Sicherheitsdienst op 31 mei 1943 de verzetsgroep Walko binnen; door verraad werden zestien mensen gearresteerd. Vijftien Joodse mensen die net vervalste persoonsbewijzen kwamen ophalen, werden gedeporteerd naar Sobibor en bij aankomst vergast. Herbert Cohn, medeoprichter van Walko, werd bij de inval neergeschoten en overleed op 3 juni 1943 in het Wilhelmina Gasthuis. Medestrijder Max Drukker ontsnapte en overleefde doordat hij uit de Hollandsche Schouwburg werd gesmokkeld.
Op nummer 15 woonde Anna Marie le Cosquino de Bussy-van der Lelie, die al vóór de oorlog Joodse kinderen naar Engeland hielp evacueren; tijdens de bezetting ondersteunde ze gevangengenomen zwangeren en kinderen, kreeg in 1943 toestemming voedsel en medicijnen naar Kamp Vught te sturen en nam na de oorlog het initiatief voor de Erebegraafplaats Bloemendaal.
De villa op nummer 18, gevorderd door Duitse officieren van Kommando Flughafenbereich Amsterdam, was doelwit van een verzetsaanval op 14 mei 1941; als represaille werden ongeveer 300 Joodse mannen opgepakt en naar concentratiekamp Mauthausen gedeporteerd. Op nummer 20 woonde tot 1942 tandarts Fritz Pfeffer, later ondergedoken in het Achterhuis bij de familie Frank en na de inval gedeporteerd en vermoord in Neuengamme.
Samen illustreren deze adressen hoe de bezetting lokale levens, verzet en herdenkingsinitiatieven diepgaand heeft beïnvloed.