Dit is in Heerlen het nieuwe college van B en W: man, man, man, man, man, man en nog een man
In dit artikel:
Vijftien inwoners, plus een hond, hielden op een grijze woensdagochtend een kleine demonstratie voor het stadhuis van Heerlen met bordjes waarop werd opgeroepen tot meer vrouwen in het college. Initiatiefneemster Elvira Meyers‑Smeets, bijna 77, organiseerde de actie omdat zij het onwenselijk vindt dat een gemeente met meer vrouwelijke dan mannelijke inwoners wordt geleid door een college en burgemeester die vrijwel volledig uit mannen bestaan.
De protestactie speelt zich af tegen de achtergrond van de huidige collegevorming na de gemeenteraadsverkiezingen. In Heerlen trad het vorige college aanvankelijk ook aan met alleen mannelijke wethouders; later kwam er één vrouw bij. Het verschijnsel van uitsluitend mannelijke colleges doet zich elders in Nederland ook voor, onder andere in Hulst, Hillegom en Roermond.
Politicologe Liza Mügge wijst op structurele oorzaken: lokale politiek krijgt minder onderzoek en aandacht, en formele en informele routines — zoals vergadertijden, het werven van kandidaten en de voorkeur voor ‘veilige’ namen — werken vaak in het voordeel van mannen. Bij de laatste raadsverkiezingen bestond 32 procent van de kandidaten uit vrouwen; door voorkeurstemmen steeg hun aandeel in de raden naar circa 36 procent, maar dat blijft ver onder de helft. Omdat veel burgemeesterservaring voortkomt uit wethouderschap, remt het lage aantal vrouwelijke wethouders ook de toelopende vrouwelijke burgemeesters.
In Heerlen spreken lokale politici uiteenlopende visies uit. CDA-fractievoorzitter Hannie Heine stelt dat deskundigheid leidend moet zijn en vindt geen formeel quotum noodzakelijk, maar merkt dat er vaak mannen zonder ruime bestuurservaring worden benoemd terwijl gekwalificeerde vrouwen beschikbaar zijn. Theo de Groot van OPH legt de keuze binnen zijn partij uit met objectieve criteria zoals zetelaantal en eerdere gedoogsteun; een vrouwelijke kandidaat-wethouder haakte bovendien af.
Mügge pleit voor gerichte maatregelen om die automatisme te doorbreken: oriënterende programma’s voor burgemeesters, actief werven van vrouwelijke kandidaten en — waar nodig — quota of sancties zoals in sommige andere landen. Volgens haar is het belangrijk het onderwerp blijvend op de agenda te houden, zodat een tijdelijke opleving niet weer snel wegzakt.