Dit is de kern van het VAR-probleem: 'Met een digitale stofkam zoekt hij naar redenen om goals af te keuren'

In dit artikel:

De VAR heeft jarenlang voor veel discussie en frustratie gezorgd in het voetbal, mede doordat het systeem in de praktijk vaak verder gaat dan het oorspronkelijke doel: enkel ingrijpen bij duidelijke, grote fouten bij doelpunten, strafschoppen, rode kaarten en persoonsverwisselingen. Rens van der Vorst, techfilosoof en auteur van het boek ‘Don’t mention the VAR’, benadrukt dat de verleiding om technologie tot in detail te gebruiken heeft geleid tot overmatige controle, waarbij ook minimale en twijfelachtige situaties worden onderzocht. Hierdoor raakt het spelplezier en de beleving van supporters soms ondergesneeuwd.

Van der Vorst illustreert met voorbeelden uit het dagelijks leven dat technologische mogelijkheden niet altijd wenselijk zijn; niet elke situatie moet met technologie worden aangepakt. De menselijke neiging tot controle en het vertrouwen in technologie, soms ten koste van de menselijke maat, speelt hierin een belangrijke rol. Hij stelt dat de huidige toepassing van de VAR vaak leidt tot verwarring en zelfs vernedering van scheidsrechters, die voor publiek en camera’s hun fouten moeten toelichten. Bovendien wordt er steeds meer technologie ingezet om fouten van technologie te corrigeren, wat volgens hem een typisch menselijk, maar paradoxaal gedrag is.

Een centraal kritiekpunt is de scherpe interpretatie van buitenspelregels zonder marge, terwijl de technische mogelijkheden geen sluitende objectiviteit garanderen vanwege subjectieve elementen, zoals het precieze moment van spelen. Van der Vorst pleit daarom voor een foutmarge bij buitenspel en stelt dat het menselijke oog leidend zou moeten blijven. Ook stelt hij dat niet de scheidsrechters achter het scherm moeten plaatsnemen, maar gespecialiseerde functionarissen die alleen bij grote fouten ingrijpen, ondersteund door toegespitste technologie.

Hoewel Van der Vorst geen pleidooi houdt om de VAR af te schaffen, wil hij de discussie verleggen naar verstandiger gebruik, gericht op de ervaringen van spelers en fans. Hij ziet dat in andere maatschappelijke domeinen, zoals het onderwijs en digitale privacy, ook een beweging zichtbaar is waarin technologische controle wordt teruggeschroefd, wat hoop geeft voor een meer evenwichtige inzet van technologie in het voetbal. Minder en betere toepassing van technologie kan bijdragen aan het terugbrengen van vertrouwen, plezier en rechtvaardigheid in het spel, zonder te vervallen in overmatige precisie en onzekerheid.