'Dit is de grootste begrotingszwendel ooit van een minister van Financiën': Heinen laat box 3-gat oplopen naar 17,5 miljard

In dit artikel:

ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis bekritiseert de nieuwe financiële ramingen van minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) voor de hervorming van box 3. Volgens twee officiële tabellen van het ministerie, gedateerd op 30 september 2026 en de daaropvolgende herziening, loopt het cumulatieve dekkingstekort tot en met 2040 op van 7,7 miljard naar 17,5 miljard euro. Dat komt neer op ongeveer 1.000 euro per inwoner, aldus de kritiek.

De herziening volgde nadat de Raad van State het eerdere voorstel had bekritiseerd en een Kamermeerderheid bezwaar maakte tegen extra lasten voor kleine spaarders en beleggers. Het kabinet wil de Wet werkelijk rendement vervangen door een vermogenswinstbelasting, die uiterlijk in 2029 en mogelijk al in 2028 moet ingaan. Tegelijkertijd schrapt het de eerder voorgestelde verlaging van het heffingsvrije vermogen en de verhoging van het forfait voor beleggers.

Volgens de analyse in het artikel wordt het grotere tekort deels verhuld door tijdelijke begrotingsmaatregelen. Financiën rekent voor 2026 tot en met 2029 op 3,13 miljard euro aan lagere uitgaven aan de tegenbewijsregeling, omdat minder belastingplichtigen dan verwacht geld zouden terugvragen. Daarnaast bevat het plan tijdelijke tariefverlagingen in box 2 voor ondernemers met een eigen bv, terwijl het bedrag dat zij bij hun bv mogen lenen stapsgewijs wordt verlaagd van 500.000 naar 100.000 euro. Die combinatie moet ondernemers aanzetten tot eerdere dividenduitkeringen en levert volgens de tabel in enkele kabinetsjaren extra belastinginkomsten op.

Vanaf 2032 nemen de tekorten volgens dezelfde cijfers weer sterk toe, omdat inkomsten naar voren zijn gehaald terwijl de overgang naar de vermogenswinstbelasting structureel geld blijft kosten. Het artikel spreekt daarom van een tijdelijke kasschuif die de financiële problemen naar volgende kabinetten en belastingbetalers verplaatst. Heinen en staatssecretaris Eelco Eerenberg schrijven in hun Kamerbrief dat zij zowel op de middellange termijn als structureel hebben gestuurd.

De auteurs verbinden de discussie aan de bredere begrotingspolitiek en stellen dat het kabinet vooral belastingen verschuift in plaats van overheidsuitgaven te verminderen. Zij pleiten voor afschaffing van box 3 en forse bezuinigingen op onder meer klimaatbeleid, asiel, internationale bijdragen en het ambtenarenapparaat. Die voorstellen en de kwalificatie van de ramingen als begrotingszwendel zijn politieke standpunten van het artikel; de genoemde tekorten zijn afkomstig uit de aangehaalde Financiën-tabellen.