Dit eeuwenoude medicijn kan patiënten met hartfalen helpen en kost maar 10 cent

In dit artikel:

Nieuw Nederlands onderzoek onder ongeveer duizend hartfalenpatiënten laat zien dat het oude middel digoxine het risico op ziekenhuisopname met ongeveer 25% vermindert. Cardiologen uit Groningen verdeelden deelnemers in 43 ziekenhuizen random over twee groepen: de ene helft kreeg naast de gebruikelijke behandeling een lage dosis digoxine, de andere helft een placebo. De groep met digoxine had minder plotselinge verslechteringen van hun hartfalen en werd minder vaak opgenomen; er werden geen extra sterfgevallen gezien bij de lage dosering.

Digoxine, gewonnen uit vingerhoedskruid (digitalis), wordt al sinds de achttiende eeuw gebruikt maar raakte in onbruik vanwege schadelijke bijwerkingen bij hoge doseringen. De nieuwere studie suggereert dat een lage dosis wel effectief en veilig is. Het middel werkt anders dan veel moderne hartfalentherapieën: het dempt de effecten van stresshormonen op het hart, waardoor het minder hard hoeft te pompen, terwijl andere middelen vooral de bloedvaten verwijden en de bloeddruk verlagen (wat soms duizeligheid veroorzaakt).

In Nederland leven naar schatting een half miljoen mensen met hartfalen, vooral ouderen. Omdat digoxine zeer goedkoop is (minder dan tien cent per dag), kan het behalve voor patiënten ook financieel aantrekkelijk zijn voor de zorg, aldus hoogleraar Dirk Jan van Veldhuisen. Hij waarschuwt wel: pluk geen vingerhoedskruid uit de tuin als medicijn. "De dosis die je dan binnenkrijgt is niet te controleren. De plant is bij een hoge dosering hartstikke giftig."