Dit bijzondere Friese theaterstuk speelt zich af ín een zwembad. 'In hiel gepiel'
In dit artikel:
In het openluchtzwembad Dúndelle in Bakkeveen repeteert het Friese theatergezelschap Tryater voor Swimbad, een nieuw Friestalig stuk dat letterlijk in en rond het water wordt gespeeld. Regisseur en artistiek leider Tatiana Pratley werkt met spelers als Karel Hermans, Marjolein Ley en vaste actrice Joke Tjalsma aan scènes waarin acteurs in het bad staan of vanaf de rand optreden. Op de grasvelden rond het zwembad is een tribune met 400 blauwe klapstoeltjes opgebouwd; het zwembad blijft tegelijkertijd open voor publiek.
Swimbad vertelt het levensverhaal van Swaantsje, een gepensioneerde badjuf gespeeld door Tjalsma, die zichzelf in verschillende levensfases terugziet: van klein meisje en puber tot jonge moeder en vrouw in de overgang. Centraal staat de relatie tussen vrouwenlevens en water: Pratley laat zien hoe elke levensfase een andere verhouding tot water kent en ziet in water een verbindende, lichte en bijna ontlastende kracht — een beeld dat ze deels opdeed tijdens gezamenlijke aquajoggingen met haar moeder en grootmoeder. Hoewel het stuk vrouwelijke ervaringen in het middelpunt plaatst, bedoelt Pratley het niet als uitsluitend vrouwentoneel.
Tryater, opgericht in 1965 en onder leiding van Pratley sinds 2020, staat bekend om grote locatievoorstellingen en speelt vaker op onverwachte plekken zoals maneges, garages en gymzalen om dichter bij publiek te komen. Met Swimbad sluit het gezelschap de viering van zijn zestigjarig bestaan af; de kaartverkoop loopt goed — meer dan zestig procent van de voorstellingen is al vol — en de Raad voor Cultuur kent ruim twee miljoen euro subsidie toe voor 2025–2028 vanwege de artistieke kwaliteit en publieksbetrokkenheid.
Tijdens de repetities is ook het alledaagse zwembadleven aanwezig: bezoekers zoals Miranda met haar zesjarige zoontje stuiten op de opnames en vinden het enerzijds bijzonder maar ook enigszins verstorend. Actrices praten over de technische kant van het werk: Tjalsma benadrukt het belang van timing en choreografie, terwijl jong talent als Klaske Smid de stille, fysieke uitdaging van haar rol waardeert. Swimbad combineert locatie-theater met generaties, waterbeleving en intieme, fysieke spelmomenten.