Directeur Stichting Democratie en Media: 'Big tech heeft de Nederlandse informatievoorziening in z'n greep'
In dit artikel:
In een aflevering van FTM Interviewt spreekt redacteur Harm Ede Botje met Nienke Venema, directeur van Stichting Democratie en Media (SDM). SDM is de erfgenaam van Stichting Het Parool en aandeelhouder van De Persgroep, het concern achter titels als Trouw, Het Parool en de Volkskrant. Venema waarschuwt dat Amerikaanse techreuzen zoals Google, X en Meta een te dominante en ondoorzichtige rol hebben gekregen in de Nederlandse informatievoorziening.
Eind november stuurde SDM samen met vrijwel alle Nederlandse media — van NOS tot De Groene Amsterdammer en RTL — een brandbrief naar informateur Sybrand Buma. Venema stelt dat Nederland voor een keuze staat: laten we algoritmes bepalen wat burgers te zien krijgen, of zet het nieuwe kabinet in op een digitaal ecosysteem dat democratische waarden beschermt en uitgevers en omroepen ruimte geeft om betrouwbare informatie te leveren? Haar zorg wordt versterkt door de snelle opmars van AI-chatbots, die de manier waarop mensen geïnformeerd worden nog ondoorzichtiger kunnen maken en tegelijkertijd advertentie-inkomsten van traditionele media onder druk zetten.
Venema benadrukt dat techbedrijven nauwelijks aanspreekbaar zijn en onduidelijk zijn over hun besluitvorming en datagebruik. Daarom roept zij het kabinet op om bescherming van het Nederlandse medialandschap hoog te prioriteren en in Brussel stevig te lobbyen zodat Europese regels effectief worden gehandhaafd. Volgens haar is een krachtige, gezamenlijke aanpak in de EU nodig om de vrije pers en democratische informatievoorziening te behouden.
Het interview maakt deel uit van een serie waarin FTM sleutelfiguren uit dossiers rond onder meer rechtsstaat, landbouwbeleid en misdaad spreekt, en belicht vooral de groeiende spanningen tussen media, democratie en techplatforms.