Directeur Atoomagentschap: Iran kan 'binnen enkele maanden' weer uranium verrijken, Trump: VS dulden geen corruptieproces Netanyahu

In dit artikel:

In Gaza zijn zaterdag tientallen Palestijnen omgekomen door Israëlische aanvallen met drones en vliegtuigen, waaronder minstens elf doden in Gaza-Stad. Hulpverleners en Palestijnse autoriteiten melden ook tientallen gewonden, met onder de slachtoffers negen kinderen. Al-Jazeera rapporteert zelfs een hoger dodental in Gaza-Stad, terwijl hulporganisaties en media melding maken van honderden doden bij distributiepunten van humanitaire hulp, zoals de Gaza Humanitarian Foundation (GHF). Artsen zonder Grenzen noemt het Israëlisch-Amerikaanse hulpprogramma rondom GHF een "slachtpartij vermomd als humanitaire hulp" en roept op tot onmiddellijke ontmanteling vanwege de ontoegankelijkheid en dodelijke chaos bij de hulpposten.

In Libanon kostten Israëlische luchtaanvallen in het zuiden het leven aan drie mensen, onder wie volgens het leger twee Hezbollah-strijders. Libanese premier Nawaf Salam veroordeelde ook een Israëlische droneaanval op Nabatiye waarbij een vrouw werd gedood en elf gewonden vielen, en Hezbollah waarschuwt dat het wapenstilstand sinds november wordt genegeerd.

Israël claimt de dood van Hakham Muhammad Issa Al-Issa, een van de oprichters van de gewapende Hamasvleugel, tijdens gezamenlijke acties met de binnenlandse veiligheidsdienst in Gaza-Stad. Hamas bevestigde zijn overlijden niet. Tevens kreeg het Israëlische leger volgens reportages orders om vuur te openen op menigtes ongewapende burgers bij hulpcentra in Gaza, ondanks het ontbreken van directe bedreigingen, wat door soldaten wordt omschreven als genormaliseerd doden van onschuldigen.

Internationaal staat Iran in het brandpunt na recente Amerikaanse luchtaanvallen op Iraanse nucleaire faciliteiten, waarvan de omvang van de schade onduidelijk blijft. IAEA-directeur Rafael Grossi stelt dat Iran technisch binnen enkele maanden weer uranium kan verrijken, ondanks aanzienlijke schade aan de sites. Iran werd door zijn parlement opgeroepen om samenwerking met het IAEA op te schorten, hoewel het agentschap open toegang blijft eisen. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken uitte bereidheid tot hervatting van nucleaire onderhandelingen onder voorwaarde dat president Trump zijn harde retoriek tegenover de Iraanse leiding staakt.

Premier Benjamin Netanyahu van Israël moet binnenkort getuigen in zijn corruptiezaak, nadat een rechtbank in Jeruzalem zijn verzoek tot uitstel heeft afgewezen. Het proces liep vertraging op door het recente conflict, maar wordt nu voortgezet ondanks kritiek van onder meer voormalig president Donald Trump, die het onderzoek als een "politieke heksenjacht" bestempelt. Trump waarschuwde tevens dat verdere corruptiedossiers tegen Netanyahu niet geduld zullen worden, gezien de nauwe banden en militaire steun van de VS aan Israël.

Op diplomatiek vlak werd gesproken over een mogelijke wapenstilstand in Gaza, zo stelde Trump dat een bestand wellicht komende week kan worden bereikt, zonder verdere details te geven. Israël en de Verenigde Staten blijven de nucleaire dreiging van Iran centraal stellen in hun strategieën. Tegelijkertijd vinden besprekingen plaats over duurzame vrede in de regio, onder meer via gesprekken tussen de Amerikaanse minister Marco Rubio en de Pakistaanse premier, waarbij Pakistan als schakel tussen Washington en Teheran fungeert.

De Europese Unie worstelt met maatregelen tegen Israël na bevindingen dat het land het associatieverdrag met de EU schendt, vooral op het gebied van mensenrechten. Er is verdeeldheid over mogelijke sancties, waarbij de prioriteit ligt bij het hervatten van humanitaire hulp en het realiseren van een staakt-het-vuren dat leidt tot een duurzame vrede en een tweestatenoplossing.

De situatie in Gaza blijft humanitair precair onder de Israëlische blokkade van hulpgoederen sinds maart 2023, hoewel de WHO recent medische hulp heeft kunnen leveren. Tot nu toe zijn bij de gewelddadige hulpdistributie zeker honderden Palestijnen omgekomen, wat de urgentie benadrukt van een veilige en onbelemmerde toegang voor noodhulp in de regio.