Dilan's wanhopige draai: VVD sluit PVV uit maar kan zonder Wilders geen meerderheid vormen

In dit artikel:

Dilan Yesilgöz staat volgens het opiniestuk met zichzelf op gespannen voet: in één interview sluit ze een kabinet met GroenLinks en PvdA uit, maar bestempelt tegelijk de PVV als “radicaalrechts” — de partij die juist nodig zou zijn voor een brede centrumrechtse meerderheid. Zonder de PVV is een stabiele rechtse coalitie volgens de berekening niet haalbaar; zelfs met BBB erbij zou het totale aantal zetels volgens het artikel op 73 blijven, onder de vereiste 76.

De draai van Yesilgöz wordt geïnterpreteerd als een paniekreactie op de peilingen: de PVV groeit, de VVD verliest stemmen. Door Wilders te demoniseren probeert zij zwevende kiezers van D66 en CDA terug te winnen en zich te profileren als het “redelijke midden” van stabiliteit en bestuurbaarheid. De auteur noemt die strategie hypocriet omdat de VVD nog geen jaar geleden openstond voor samenwerking met de PVV, en daarmee zelf de deur zou hebben geopend naar het huidige debat over legitimiteit.

Verder wordt gesuggereerd dat de VVD campagnebeloften en retoriek slechts instrumenteel zijn: na de verkiezingen zou de partij toch weer aanschuiven bij D66 en CDA en beleid voortzetten dat volgens de schrijver meer Europa, hogere lasten en strengere klimaatmaatregelen betekent. Het eerdere voorbeeld van Mark Rutte in 2012 wordt aangehaald als precedent: zodra Wilders te sterk wordt, zet de VVD hem in diskrediet om kiezers te doen terugkeren.

De conclusie van het stuk is dat Yesilgöz’ uitspraken strategisch onsamenhangend zijn en de VVD geloofwaardigheid kosten. Keerzijdes: als de VVD met Wilders gaat regeren is haar anti-PVV-retoriek schijn; weigert ze samenwerking, dan vergroot ze de kans dat links onder leiding van mensen als Timmermans aan de macht komt. In beide scenario’s lijdt haar betrouwbaarheid eronder, aldus de auteur.